Öğrencilerin yabancı dil derslerini algılamaları üzerine bir model ve uygulama: İstanbul Atatürk Fen Lisesi`nde İngilizce dersinin görülüşü

ÖZ Bu uygulama araştırmasında yabancı dil olarak İngilizce'ye ve İngilizce dersine yönelik öğreniri görüşleri ışığında yabancı dil öğrenme sürecinde dil öğrenimine etki eden etkenler incelenmektedir. Bu araştırmanın amacı etkin bir yabancı dil öğrenimi sağlanması konusunda ne tür süreç ve etkenler üzerinde durulabileceği ve öğreniri gözüyle öğreniri gereksinimlerini karşılayabilecek örnek bir model sunabilmektir. Bu çalışmada ayrıca yabancı dil ders öğretmenlerinin görüşlerine yer verilmiş olup gözlemleri değerlendirilmiştir. Bu uygulama araştırması özellikle şu sorulara yanıt aramaktadır: 1) Yabancı dil olarak İngilizce'yi öğrenme sürecinde etki eden etkenler hangileridir? 2) Öğreniri gözüyle öğrenme sürecinde etki eden etkenler hangileridir? 3) Yabancı dil öğrenme ve öğretme deneyiminde, arzu edilir sonuçlar elde edebilmek için hangi öneriler yer almaktadır? Araştırmaya İstanbul Atatürk Fen Lisesi'nden (IAFL) 274 öğreniri ve 5 yabancı dil öğretmeni katılırken, İstanbul dışında Adana, Aydın, Düzce, Diyarbakır, Konya ve Kütahya olmak üzere toplam 6 fen Lisesi öğreniri ve öğretmenlerinin görüşleri dahil edilmiştir. Bu çalışmada IAFL' de öğrenicilere ve ayrıca öğretmenlere uygulanmak üzere 3 sormaca, Olimpiyat ve TÜBİTAK katılımcıları olan öğrenicilerle görüşme, 9. sınıf öğreniri günlükleri ve diğer illerdeki fen lisesi okulları öğreniri ve öğretmen görüşlerini kapsayan mektuplar olmak üzere toplam 4 tür veri toplama yolu üzerinden 3'ü nitel, 3'ü nicel olmak üzere 6 küme veri derlenmiştir. Araştırma sonucunda verilerden elde edilen bulgulara göre, öğreniri görüşleri çerçevesinde oluşturulan model önceden araştırmacıların belirlediği sınıflamaya ve/ya modele birebir uymasa da çoğu etkenlerin benzer olduğu ve etkin bir yabancı dil öğretimi sürecinde arzu edilir sonuçlan elde etmek için öğreniri görüşlerini içeren, onların gereksinimlerini karşılayan tutum ve koşulların sağlanması gerektiği belirlenmiştir. İncelenen veriler doğrultusunda dil öğrenme sürecine, öğretmen etkeninin yanı sıra, fiziksel, kişisel, kişiliksel, ruhsal etkenlerin ve özellikle de güdülenme düzeyi ile öğrenirinin yabancı dil öğrenme amaçlarının en yüksek oranda etki eden etkenler olduğu ortaya çıkmıştır. ıı