Öğrenen örgütlerin kurumsallaşma aracılığı ile örgütsel dayanıklılık üzerindeki etkisi: Alanya'da konaklama işletmeleri yöneticileri üzerine bir uygulama

Bu çalışmanın temel amacı, öğrenen örgütlerin kurumsallaşma aracılığı ile örgütsel dayanıklılık üzerindeki etkisinin belirlenmesidir. Çalışmanın alanı turizm endüstrisinde faaliyet gösteren konaklama işletmeleridir. Bu alanın seçilme nedeni çalışmanın bu alanda uygulanması ile literatüre özgün katkı sağlamasıdır. Çalışmanın diğer amaçları ise şu şekilde sıralanabilir; konaklama işletmeleri yöneticilerinin işletme özellikleri ve mesleki özelliklerine göre değişkenleri algılama düzeylerinin ve algılama farklılıklarının belirlenmesidir. Araştırma nicel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma evrenini Alanya'da faaliyet gösteren beş ve dört yıldızlı konaklama işletmeleri yöneticileri oluşturmaktadır. Araştırmanın uygulaması kapsamında ilk olarak pilot uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulamada elde edilen verilerin güvenilirliklerinin yeterli olmasına bağlı olarak Eylül 2020 tarihinde araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma 43 adeti beş yıldızlı ve 11 adet dört yıldızlı olmak üzere toplam 54 işletmede gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında 392 adet sağlıklı anket toplanmıştır. Elde edilen verilere faktör analizi, korelasyon, hiyererşik regresyon ve farklılık analizleri uygulanmıştır. Faktör analizlerine yönelik bulgular incelendiğinde örgütsel dayanıklılığın örgütsel dayanıklılık olarak isimlendirilen tek faktörden, kurumsallaşmanın profesyonelleşme-tutarlılık, sosyal sorumluluk ve formalleşme olarak isimlendirilen üç faktörden ve öğrenen örgütün bireysel ve örgütsel öğrenme olarak isimlendirilen iki faktörden oluştuğu saptanmıştır. Korelasyon analizleri örgütsel dayanıklılık faktörü, kurumsallaşma faktörleri ve öğrenen örgüt faktörleri arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Gerçekleştirilen hiyerarşik regresyon analizi bulguları incelendiğinde, öğrenen organizasyon faktörlerinin örgütsel dayanıklılık üzerindeki etkisinde üç kurumsallaşma faktörünün (profesyonelleşme-tutarlılık, sosyal sorumluluk ve formalleşme) tam aracı rolü olduğu belirlenmiştir. Araştırma kapsamında son olarak katılımcıların faktörleri algılamalarında farklılık olup olmadığının belirlenmesi amacı ile farklılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Farklılık analizleri incelendiğinde farklılıkların genel olarak işletmenin çalışma durumu, sektörde çalışma ve yöneticilik süresi ve işletmede yöneticilik süresi gibi zamana bağlı değişkenlere bağlı olarak gerçekleştiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Dayanıklılık, Örgütsel Dayanıklılık, Kurumsallaşma, Öğrenen Örgüt