Öğrenme fabrikaları Türkiye modeli: Model fabrikalar

Türkiye Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın dönüşümü amacıyla hazırlanan 11. Kalkınma Planı kapsamında, 2018 yılından itibaren model fabrika (KOBİ Yetkinlik Merkezi) Danışmanlık Destek Programı başlatılmıştır. Bu model fabrikalar, işletmelerde dijital dönüşüm, yalın üretim ve verimlilik artırma konularında uygulamalı eğitim ve danışmanlık hizmetleri sağlayan bir eğitim merkezleridir. Model fabrikalar endüstriyel süreçlerin iyileştirilmesi, yeni teknolojilerin test edilmesi ve çalışanların eğitimi amacıyla kurulmuştur. Üniversite sanayi işbirliği modelinde kurulan bu model fabrikalar, eğitim araştırma ve geliştirme faaliyetlerine katkı sağlayarak inovasyonu teşvik etmektedir. Bu sayede devlet kurumlarıyla birlikte ülkenin ulusal hedeflere ulaşmada önemli bir sinerji yaratarak ve ülkenin rekabet gücünü de arttırır. Çalışmanın amacı, model fabrikalarda sunulan eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin, üretim planlama ve yönetimi alanında firma ve KOBİ'lere nasıl bilgi sağladığını incelemektir. Ayrıca model fabrikaların üretim sürecinde farklı alanlarda nasıl bir katkı sağlayabileceğini araştırmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda, araştırma öncesinde ilk olarak kapsamlı bir literatür taraması yapılarak ve alan uzmanlarıyla yapılan görüşmeler sonucunda 44 adet soru oluşturulmuştur. Daha sonra Erzurum Teknik Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu'nun onayı da alınarak, akademisyen ve uzman görüşleri doğrultusunda bu soruların geçerliliği ve güncelliği değerlendirilmiş, altı başlık altında 24 soruya indirgenmiştir. Bu 24 soru çalışmanın odak noktasına göre hazırlandıktan sonra Kayseri, Konya, fabrikaları ile yüz yüze Ankara, İzmir, Bursa, Gaziantep, Mersin, Adana illindeki fabrikalarla online görüş sağlanarak veriler elde edilmiştir. Uzmanların verdiği yanıtlar nitel araştırma yöntemlerinden delphi tekniği kullanılarak incelenmiş ve uzmanların görüşleri ve ortak temele dikkate alınarak sonuçlar çıkarılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, model fabrikalar, KOBİ'lerin üretim verimliliğini artırarak uluslararası rekabet gücünü yükseltirken, yenilikçi eğitimler ve danışmanlık hizmetleriyle bölgesel kalkınmaya ve sürdürebilir sanayi gelişimine önemli katkılar sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Model Fabrikalar, Öğrenme Fabrikalar, Yalın Üretim