Öğretmen adaylarında ve öğretmenlerde kendini gerçekleştirme düzeyleri ile yükleme biçimlerinin incelenmesi

Bu araştırma; öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin kendini gerçekleştirme düzeylerini ve yükleme biçimlerini cinsiyet, branş ve meslekteki hizmet yılı değişkenlerine göre incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma grubunu, Karadeniz Teknik Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi'nin Orta Öğretim Fen ve Sosyal Alanlar Öğretmenliği Bölümleri son sınıflarında okumakta olan 60 öğretmen adayı ve Trabzon ili merkezindeki çeşitli ortaokul ve liselerde fen ve sosyal branşlarında görev yapmakta olan 120 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan bu 180 kişiye Kişisel Yönelim Envanteri, Yükleme Biçimi Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır.Elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde, yüzdelik normlar, t-testi, üç yönlü varyans analizi ve pearson momentler çarpımı korelasyon teknikleri kullanılmıştır. Bulgular, öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin kendini gerçekleştirme düzeyleri arasında fark olmadığı ve öğretmen adaylarında kızlar lehine olmak üzere anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir. Cinsiyet, öğretmenlik branşı ve meslekte çalışma süresi değişkenlerine göre öğretmenler arasında fark olup olmadığına ilişkin bulgular ise, yalnızca sosyal branş öğretmenlerinin lehine bir fark olduğunu göstermektedir. Öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin yükleme biçimleri, her üç boyutta da çoğunlukla olayın niteliğine göre içsel-dışsal, değişir-değişmez ya da genel-özel yüklemeler yaptıkları şeklinde ortaya çıkmıştır. Cinsiyet, branş ve çalışma yılı değişkenlerine göre yapılan istatistiksel analizlerde, içsel-dışsal boyutunda cinsiyetxçalışma yılı ikili etkileşimi anlamlı çıkmıştır.Değişir-değişmez ve genel-özel boyutlarında cinsiyetxbranşxçalışma yılı üçlü etkileşiminin gruplar arasında anlamlı bir fark oluşturduğu görülmüştür. Öğretmen adaylarında kendini gerçekleştirme düzeyi ile yükleme biçiminin değişir- değişmez boyutu arasında negatif yönde orta düzeyde bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmen adaylarının kendini gerçekleştirme düzeyi ile yükleme biçiminin diğer boyutları arasında ve öğretmenlerin kendini gerçekleştirme düzeyi ile yükleme biçiminin üç boyutu arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Elde edilen bulgulara dayanılarak çeşitli öneriler sunulmuştur. VII