Öğretmen adaylarının esnek düşünme ve dinleme engellerinin öğrenme motivasyonları üzerindeki etkisi

Bu çalışmanın temel amacı, öğretmen adaylarının esnek düşünme düzeyleri ve dinleme engellerinin öğrenme motivasyonlarına etkilerini belirlemektir. Bunun yanı sıra, bu üç faktörün cinsiyet, program, sınıf düzeyi ve ebeveyn eğitim düzeyine göre istatistiksel olarak farklılaşıp farklılaşmadığı değerlendirilmiştir. Bu araştırmada betimsel ve ilişkisel tarama modellerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi'nde eğitim gören 401 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında, öğrenmede esnek düşünme, üniversite öğrencileri için dinleme engelleri ve yükseköğretimde öğrenme motivasyonu ölçekleri kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, öğretmen adaylarının esnek düşünme ölçeğine "katılıyorum", dinleme engelleri ölçeğine "katılıyorum" ve öğrenme motivasyonu ölçeğinin öğrenme hedefleri alt boyutuna "katılıyorum", performansa yönelik hedefler alt boyutuna "bilmiyorum" ve performanstan kaçınma hedefleri alt boyutuna ise "katılmıyorum" düzeyinde puan verdikleri tespit edilmiştir. Cinsiyet ve öğrenim görülen programa göre yapılan analizlerde esnek düşünme ölçeğinin öğrenme teknolojilerinin kabulü ve dinleme engelleri ölçeğinin bütün alt boyutlarında anlamlı farklılıklar bulunurken, öğrenme motivasyonunun bütün alt boyutlarında anlamlı farklılıklar bulunmamıştır. Sınıf düzeyi göre esnek düşünme ve dinleme engelleri ölçeğinde anlamlı farklılıklar bulunmazken öğrenme motivasyonlarında performanstan kaçınma hedefleri alt boyutunda anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Anne eğitim düzeyine göre esnek düşünme ölçeğinin öğrenme teknolojilerinin kabulü alt boyutunda, dinleme engellerinde öğrenci kaynaklı dinleme engellerinde anlamlı farklılıklar bulunurken öğrenme motivasyonlarında anlamlı farklılıklar bulunmamıştır. Baba eğitim düzeyine esnek düşünme, dinleme engelleri ve öğrenme motivasyonlarında anlamlı farklılıklar bulunmamıştır. Öğretmen adaylarının öğrenmede esnek düşünme düzeyleri ile dinleme engelleri ölçeklerinin alt boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde; • Öğretmen ve öğrenci kaynaklı dinleme engelleri ile sırasıyla öğrenme teknolojilerinin kabulü, öğrenmede açık fikirli olmaları ve yeni durumlara uyum sağlamaları arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca, öğretmen adaylarının sınıf ortamı ve ders sürecinden kaynaklanan dinleme engelleri ile öğrenme teknolojilerini kabul düzeylerine ilişkin görüşleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmen adaylarının öğrenmede esnek düşünme düzeyleri ile öğrenme motivasyonları ölçeklerinin alt boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde; • Öğrenme hedefleri ve performanstan kaçınma hedefleri ile sırasıyla öğrenme teknolojilerinin kabulüne ilişkin görüşleri, öğrenmede açık fikirli olmaları ve yeni durumlara uyum sağlamaları arasında anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca öğretmen adaylarının performansa yönelik hedefleri ile yeni durumlara uyum sağlama düzeylerine ilişkin görüşleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmen adaylarının dinleme engelleri ile öğrenme motivasyonları ölçeklerinin alt boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde; • Öğrenme hedeflerine ilişkin görüşleri ile öğretmenden kaynaklanan ve öğrenciden kaynaklanan dinleme engelleri arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca performansa yönelik hedefler ile öğretmen kaynaklı dinleme engelleri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmada, öğrenme motivasyonlarını yordayan faktörleri incelemeye yönelik çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda; • Öğrenme hedeflerini, öğrenmede açık fikirlilik, yeni öğrenmelere uyum ve öğrenci kaynaklı dinleme engellerinin yordadığı, • Performansa yönelik hedefleri, öğrenmede açık fikirlilik ve yeni öğrenmelere uyumun yordadığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Esnek düşünme, dinleme engelleri, öğrenme motivasyonu, öğretmen adayları