Öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlık düzeyleri ile 21.yy öğreten becerilerinin ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi

Teknolojinin eğitimdeki dönüştürücü rolü, yapay zekâ (YZ) araçlarının kullanımıyla yeni bir boyut kazanmakta ve yenilikçi pedagojik yaklaşımları desteklemektedir. Bu bağlamda YZ okuryazarlığı ve 21.yy öğreten becerileri önem kazanmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, öğretmen adaylarının YZ okuryazarlık düzeyleri ile 21.yy öğreten becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Örneklemi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nin çeşitli bölümlerinde öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmaktadır. Veriler, katılımcı bilgi formu, YZ okuryazarlığı ölçeği ve 21.yy öğreten becerileri ölçeği ile toplanmıştır. Analizde Mann-Whitney U, Kruskal Wallis H ve Spearman korelasyon testleri gibi parametrik olmayan yöntemler kullanılmıştır. Sonuçlar, öğretmen adaylarının YZ okuryazarlığı ve 21.yy öğreten becerilerinde genel olarak ortalamanın üzerinde puan aldıklarını göstermiştir. Özellikle bazı ölçek maddelerine verilen görece düşük puanlar, belirli alanlarda gelişim ihtiyacını işaret etmektedir. Cinsiyet açısından, kadın öğretmen adaylarının YZ okuryazarlığı etik alt boyutunda ve 21.yy öğreten becerilerinin yönetsel, onamacı ve üretimsel alt boyutlarında erkeklere göre daha yüksek puan aldığı belirlenmiştir. Sınıf düzeyine göre YZ okuryazarlığı ve 21.yy öğreten becerilerinde anlamlı bir artış gözlemlenmemesi, öğretim programlarının bu alanlarda sınıf düzeyine bağlı gelişimi yeterince desteklemediğini düşündürmektedir. Korelasyon analizleri, YZ okuryazarlık becerileri alt faktörleri ile 21.yy öğreten becerileri alt faktörleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, öğretmen eğitim programlarının YZ okuryazarlığı ve 21.yy becerilerini güçlendirecek şekilde yeniden yapılandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmen eğitim programları, genel yeterliklerin yanı sıra gelişime açık alanlara odaklanarak sürekli öğrenmeyi destekleyen, esnek ve güncel içeriklerle yeniden düzenlenmelidir. Öğretmen adaylarının gelişen YZ teknolojilerini tanıyıp kullanabilmeleri için sürekli mesleki gelişim fırsatlarına yönlendirilmeleri, geleceğin öğretim ortamlarına uyumlarını kolaylaştıracaktır. ANAHTAR KELİMELER: 21.yy öğreten becerileri, Yapay Zekâ Okuryazarlığı, Öğretmen Adayları