Öğretmen ve okul yöneticilerinin görüşlerine göre milli eğitim bakanlığı örgütsel kariyer yönetimi uygulamaları ile eğitim çalışanlarının iş motivasyonu arasındaki ilişki

Bu çalışmanın amacı; eğitim çalışanlarının Milli Eğitim Bakanlığındaki mevcut örgütsel kariyer yönetimi uygulamaları hakkındaki görüşlerini belirlemek ve bu uygulamaların çalışanların iş motivasyonuyla ilişkisini incelemektir. Bu çalışmada nicel ve nitel verilerin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Karma araştırma yöntemlerinden ise açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Nicel araştırma yaklaşımının kullanıldığı birinci bölümde tarama modeli kullanılmıştır. Birinci bölümün evreni 2022-2023 eğitim öğretim yılında Antalya ilindeki 5 merkez ilçe (Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaltı, Muratpaşa) sınırları içindeki 357 resmi okul/kurumda görev yapan 5015 öğretmen, 760 müdür yardımcısı ve 357 okul müdüründen oluşmaktadır. Çalışmanın örneklemini 798 eğitim çalışanı (357 öğretmen, 255 müdür yardımcısı ve 186 okul müdürü) oluşturmuştur. Nitel araştırma yaklaşımının kullanıldığı ikinci bölüm ise fenomenoloji deseni ile yürütülmüştür. Nitel bölümün çalışma grubu her ilçeden 1. öğretmen, 1 müdür yardımcısı ve 1 okul müdürü olmak üzere 15 eğitim çalışanından oluşmuştur. Nicel araştırma verileri örgütsel kariyer yönetimi ölçeği ve çok boyutlu iş motivasyonu ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Nitel araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, basit korelasyon, parametrik testlerden ilişkisiz örneklemler için t-testi, ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü varyans analizi (One Way ANOVA) kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise tema analizi, betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda eğitim çalışanlarının mevcut örgütsel kariyer yönetimi uygulamalarını yetersiz buldukları sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim çalışanlarının örgütsel kariyer yönetimi uygulamalarına ilişkin görüşlerinin cinsiyet değişkenine göre işe alma boyutunda; yaş değişkenine göre yükselme ve memnuniyet boyutunda; görev değişkenine göre emeklilik ve planlama boyutunda; okul türü değişkenine göre yükselme ve memnuniyet ile emeklilik boyutlarında anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim çalışanlarının iş motivasyonuyla ilgili olarak dışsal düzenleme-maddesel ve dışsal düzenleme-sosyal unsurların kendilerini motive etmediği sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim çalışanlarının çok boyutlu iş motivasyonu ilişkin görüşlerinin yaş değişkenine göre dışsal düzenleme-maddesel, dışsal düzenleme-sosyal ve içsel motivasyon boyutlarında; öğrenim durumu değişkenine göre dışsal düzenleme-maddesel boyutunda; görev değişkenine göre dışsal düzenleme-maddesel boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim çalışanlarının görüşlerine göre mevcut örgütsel kariyer yönetimi uygulamaları ile iş motivasyonu arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim çalışanları Milli Eğitim Bakanlığının örgütsel kariyer yönetimi uygulamalarında özellikle liyakat, adil bir yükselme sistemi ve mali konularda sorunlar olduğunu; bu sorunların kendilerini olumsuz olarak etkilediğini ifade etmişlerdir. Eğitim çalışanları Milli Eğitim Bakanlığının örgütsel kariyer yönetimi uygulamalarına yönelik öneriler getirmişlerdir. Eğitim çalışanları; yükselme sisteminin adil olması, liyakata önem verilmesi ve ücretlerin artırılması durumunda iş motivasyonlarının artacağını ifade etmişlerdir.