Öğretmenlerin bilgi işlemsel düşünme anlayışlarının erken çocukluk eğitimi bağlamında incelenmesi

Bilgi işlemsel düşünme (BİD), bilgisayar bilimi kavramlarını kullanmayı gerektiren bir tür problem çözme sürecidir. Bu sürecin desteklenmesinde en etkili yol, BİD sürecini desteklemeye yönelik uygulamaların eğitim ortamlarına entegrasyonudur. Bu entegrasyon sürecinde, çocukların BİD'i keşfetmeleri ile aynı öneme sahip olan bir diğer unsur, öğretmenlerin BİD'e yönelik anlayışları ve bilgileridir. Çünkü BİD süreçlerini desteklemeye yönelik uygulamaların entegrasyonu, öğretmenlerin BİD'e yönelik alan bilgileri, pedagojik alan bilgileri ve özyeterlikleri ile ilişkilidir. Fakat bu unsurları inceleyen çalışmaların sayısı oldukça sınırlıdır ve bu alanda yapılacak araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu ihtiyaçtan hareketle, mevcut çalışmada; okul öncesi öğretmenlerinin, BİD'e yönelik alan bilgilerinin, pedagojik alan bilgilerinin ve özyeterlik algılarının ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışmada temel nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve tipik durum örneklemesi yöntemi ile araştırma grubu oluşturulmuştur. 2021-2022 yılının ikinci eğitim öğretim döneminde Samsun'da görev yapmakta olan 33 okul öncesi öğretmeni araştırmaya katılmak için gönüllü olmuştur ancak BİD hakkında bilgilerinin olmadığını ifade eden iki gönüllü öğretmen araştırma grubundan çıkarılmıştır. Mevcut çalışmanın nihai araştırma grubunu 31 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, öğretmenlerin 12 adet görüşme sorusuna ve 4 adet senaryoya ilişkin açık uçlu sorulara vermiş oldukları cevaplardan elde edilmiştir. Yapılan içerik analizi sonucunda; öğretmenlerin BİD'e yönelik alan bilgilerinin alanyazın ile tamamıyla uyumlu olmadığı ve eksik ve yanlış pedagojik alan bilgilerinde sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Buna rağmen, öğretmenlerin kendilerini BİD ile ilişkili becerilere sahip olma açısından genellikle iyi ve çok iyi; BİD uygulamalarını entegre etme açısından ise yeterli olarak değerlendirdikleri görülmüştür. Elde edilen çelişkili veriler; BİD ile ilişkili becerilere sahip olma ve BİD uygulamalarını entegre etmeye yönelik katılımcıların özyeterlik algılarının, BİD'e ilişkin anlayışlarını ve pedagojik alan bilgilerini ortaya koymada objektif ve güvenilir sonuçlar vermediğini göstermektedir. Buradan hareketle, öğretmenlerin BİD konusundaki alan bilgilerinin ve pedagojik alan bilgilerinin geliştirilmesine ilişkin hizmet içi eğitimlere ve BİD ile ilişkili alan bilgilerinin ve pedagojik alan bilgilerinin ortaya konmasına yönelik güvenirliği ve geçerliği yüksek değerlendirme araçlarına ihtiyaç duyulduğu söylenebilir.