Öğretmenlerin çalışmada akış deneyimleri ile özlük haklarına ilişkin algıları arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin çalışırken sahip oldukları akış deneyimi düzeyi ile verilen özlük hakları sorunlarına katılma düzeylerini tespit etmek ve aralarındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler pandemi nedeni ile google form kullanılarak alınan izinler doğrultusunda iletişim araçlarıyla yayılarak toplanmıştır. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Kocaeli'nde görev yapan toplam 24710 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem grubu her ilçeden olacak şekilde basit tesadüfü örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. 182 erkek ve 268 kadın olmak üzere toplam 450 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan Turan ve Pala (2021) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Akış Deneyimi Ölçeği", ve Erdem (2010)'un "İlköğretim ve Ortaöğretim Öğretmenlerinin Verilen Özlük Sorunlarına Katılma Konulu Ölçekleri" konuya uygun olacak şekilde uyarlaması yapılarak kullanılmıştır. Veriler normal dağılım gösterdiğinden anlamlılık düzeylerini belirlemek için t test ve tek yönlü Anova analizleri yapılmıştır. Analiz bulgularına göre; çalışmada akış deneyimi ölçeğinde; yaş, görev yapılan okul kademesi, kıdem ve sendikaya üye olma değişkenlerinde; özlük hakları ölçeğinde ise cinsiyet ve yaş değişkenleri arasında anlamlı fark bulunmuştur. Öğretmenlerin çalışma esnasındaki akış deneyimleri düzeyleri "biraz katılıyorum" ve verilen özlük hakları sorunlarını algılama düzeyi "katılma eğilimindeyim" şeklindedir. Akış deneyimi ölçeği "çalışmaya kendini verme" ve "çalışmada içsel keyif" olmak üzere iki boyuttan oluşmaktadır. Her iki boyutun ortalaması "biraz katılıyorum" düzeyinde çıkmıştır. Bulgulara göre; 40 yaşından sonra akış deneyimi yaşama düzeyi artış göstermektedir. Lisede görev yapanlar ortaokulda görev yapanlara göre daha fazla akış deneyimi yaşamaktadır. 21 ve üstü kıdem yılına sahip öğretmenler daha fazla akış deneyimi yaşamaktadırlar. Sendikaya üye olanlar üye olmayanlara göre çalışmada akış deneyimini daha çok hissetmektedirler. Özlük haklarıyla igili; kadınlar erkeklere göre özlük haklarıyla ilgili sorunları daha çok algılamaktadırlar. Yaş değişkeninde; 40 yaşına kadar artış görülürken, 40 yaşından itibaren ortalamalar gittikçe azalmaktadır. Bu durum öğretmenlerin emeklilik yaşının yaklaşmasıyla, yaş ve kıdem ilerledikçe meslekte ve hayatta daha durağan fikirlerin olması ve mevcut duruma alışarak kabule geçişle alakalı olabilir. Öğretmenlerin çalışırken sahip olduğu akış deneyimi ile özlük haklarına ilişkin algıları arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla Pearson Korelasyon analizi yapılmıştır. Analiz sonucuna göre; çok düşük düzeyde negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Buna göre; akış deneyimi düzeylerinin %2'si özlük hakları sorunlarını algılama düzeyinden kaynaklandığı ve geri kalan %98'lik düzeyin başka değişkenlerle ilişkili olduğu söylenebilir. Bunun sebebi akışın anlık olarak, özlük haklarının daha uzun vadeli olarak hissedilmesiyle alakalı olabilir ve bu sonuç yapılan diğer araştırmaları destekler niteliktedir. Buna göre öğretmenlerin verilen özlük haklarıyla ilgili sorunlara katılması, çalışma esnasındaki akış deneyimi yaşamasına engel değildir.