Öğretmenlerin duygusal zekâ ve öz yeterlik düzeylerinin politik becerilerine etkisi: Mardin ili örneği

Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin duygusal zekâ ve öz yeterlik düzeylerinin politik becerilerine etkisini incelemektir. Duygusal zekâ, insanın zor durumlara rağmen yoluna devam edebilmesi, umudunu beslemesi, ruh halini düzenleyerek problemler karşısında düşünme becerisini devam ettirebilmesi ve empati yapabilmesi olarak tanımlanmaktadır. Öz yeterlik kişinin bir durum karşısında ne kadar yetenekli olduğu değil, kendi yeteneklerine ilişkin inancıdır. Politik beceri ise örgütlerde bireylerin başarıya ulaşmaları için gereken güce ulaşmaları ve geliştirebilmeleri için gösterdikleri davranış biçimleridir. Bu araştırmada veriler, Mardin ilinin merkez ilçesi Artuklu'da milli eğitime bağlı liselerde görev yapan 402 öğretmene uygulanan anket ile toplanmıştır. Anket 12 maddelik Duygusal Zekâ Ölçeği, 10 maddelik Genel Öz Yeterlik Ölçeği ve 18 maddelik Politik Beceri Ölçeği olmak üzere üç ölçekten oluşmaktadır. Katılımcılardan elde edilen veriler, IBM SPSS Statistics 17.00 ve Lisrel 9.1 ile analiz edilmiştir. Veri analizleri ölçeklerden elde edilen toplam puanlar üzerinden gerçekleştirilmiştir. Duygusal zekâ ve alt boyutlarında öğretmenlerin cinsiyet, medeni durum, mesleki tercih, yaş ve hizmet sürelerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öz yeterlik ve alt boyutlarında öğretmenlerin medeni durum ve mesleki tercihlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin cinsiyet ve yaşlarına göre öz yeterlilik ortalamalarının farklılık gösterdiği, hizmet sürelerine göre ise kısmen öz yeterlik ortalamalarının farklılık gösterdiği gözlenmektedir. Öğretmenlerin öz yeterlik ortalamaları erkeklerde kadınlara göre daha yüksek olduğu, yaşları ve hizmet süreleri arttıkça öz yeterlik ortalamalarının arttığı gözlenmektedir. Politik beceri ve alt boyutlarının öğretmenlerin medeni durum, mesleki tercih, yaş ve hizmet sürelerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin cinsiyetlerine göre politik becerilerinin kısmen farklılaştığı gözlenmektedir. Öğretmenlerin politik beceri ortalamaları erkeklerde kadınlara göre daha yüksek olduğu gözlenmektedir. Sonuç olarak öğretmenlerin duygusal zekâ ve öz yeterlik düzeylerinin politik becerilerini pozitif yönde etkilediği saptanmıştır. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizleri sonucunda; duygusal zekânın bağımlı değişken olan politik beceriyi açıklama oranı R2=0,230 olarak bulunmuştur. Bu sonuç politik beceri değişkeninin % 23'ünün, duygusal zekâ ile açıklanabileceğini göstermektedir. Ayrıca duygusal zekânın alt boyutlarından pozitif duygusal yönelim ve empatik duyarlılığın politik beceri üzerinde etkisi olduğu söylenebilmektedir. Politik becerideki değişimin %21,5'inin pozitif duygusal yönelim ve %34'ünün empatik duyarlılık ile açıklanabileceğini göstermektedir. Öz yeterliğin bağımlı değişken olan politik beceriyi açıklama oranı R2= 0,275 olarak bulunmuştur. Bu sonuç politik beceri değişkeninin % 27,5'inin öz yeterlik ile açıklanabileceğini göstermektedir. Ayrıca öz yeterliğin alt boyutlarından çaba ve direnç ile yeterlilik ve kendine güvenin politik beceri üzerinde etkisi olduğu söylenebilmektedir. Politik becerideki değişimin %44,1'inin çaba ve direnç ve %11,9'unun yeterlik ve kendine güven ile açıklanabileceğini göstermektedir.