Öğretmenlerin eğitim programları okuryazarlığı ve eğitim programları değerlendirme algılarının incelenmesi

Bu araştırmada öğretmenlerin eğitim programları okuryazarlık algıları ile eğitim programları değerlendirme algıları arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. "Öğretmenlerin eğitim programları okuryazarlığı ve eğitim programları değerlendirme algıları arasında bir ilişki var mıdır?" problem cümlesinden yola çıkarak hazırlanan bu araştırma nicel bir çalışma olup iki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkiyi incelemeye yönelik olarak ilişkisel desen kullanılmıştır. Araştırmanın evreni 2024-2025 eğitim öğretim yılında Düzce ilinde görev yapmakta olan öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmada örneklemi belirlerken amaçsal örnekleme metodu kullanılmıştır. Toplamda 371 öğretmen ile araştırma yürütülmüştür. Veri toplamak için üç farklı araç kullanılmıştır. İlk olarak kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Daha sonra 17 maddelik eğitim programları okuryazarlık ölçeği ve 35 maddelik eğitim programları değerlendirme ölçeği kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, bağımsız değişken olarak ele alınmış ve katılımcıların cinsiyet, yaş, medeni durum, mesleki kıdem ve mezuniyet düzeyi gibi bazı demografik özelliklerini ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Eğitim programı okuryazarlık ölçeği yapı geçerliği ve açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılarak Kasapoğlu (2020) tarafından geliştirilmiştir. Eğitim programlarını değerlendirme ölçeği açımlayıcı faktör analizleri ve güvenirlik analizleri yapılarak Baş (2016) tarafından geliştirilmiştir. Her iki ölçeğin kullanım izinleri alınarak bu araştırmada kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda, öğretmenlerin eğitim programı okuryazarlığına ilişkin algılarının yüksek seviyede olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte, öğretmenlerin eğitim programı okuryazarlığına yönelik algı düzeylerinin, cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir fark göstermediği ortaya konmuştur. Öğretmenlerin eğitim programları okuryazarlık algı düzeylerinin yaş değişkenine göre 36-45 yaş grubu öğretmenler lehine anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin eğitim programları okuryazarlık algı düzeylerinin medeni durum değişkenine göre evli öğretmenler açısından anlamlı bir üstünlük gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin eğitim programları okuryazarlık algı düzeylerinin mesleki kıdem değişkenine göre 11- 20 yıl mesleki kıdeme sahip öğretmenler açısından anlamlı bir üstünlük gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin eğitim programları okuryazarlık algı düzeylerinin mezuniyet düzeyi değişkenine göre lisansüstü öğretmenler açısından anlamlı bir üstünlük gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin eğitim programları değerlendireme algı düzeyleri ise "kararsızım" olarak tespit edilmiştir. Öğretmenlerin eğitim programları değerlendirme algı düzeyleri cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin eğitim programları değerlendirme algı düzeyleri yaş değişkenine göre 47 yaş ve üzeri öğretmenler açısından anlamlı bir üstünlük gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin eğitim programları değerlendirme algı düzeyleri mesleki kıdem değişkenine göre 11-20 yıl mesleki kıdeme sahip öğretmenler açısından anlamlı bir üstünlük gösterdiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin eğitim programları değerlendirme algı düzeyleri mezuniyet düzeyi faktörüne göre lisansüstü öğretmenler açısından anlamlı bir üstünlük gösterdiği belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin eğitim programı okuryazarlık algıları ile program değerlendirme algıları arasında anlamlı, pozitif yönlü fakat zayıf bir ilişki saptanmıştır.