Öğretmenlerin teknoloji entegrasyon becerilerinin geliştirilmesine yönelik bir hizmet içi eğitim program önerisi

Bu araştırma, öğretmenlerin teknoloji entegrasyonuna yönelik eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda bir hizmet içi eğitim programının geliştirilmesi ve uygulanan programa yönelik öğretmen görüşlerinin alınması amacıyla yapılmıştır. Çalışma nicel ve nitel yöntemlerin beraber kullanıldığı bir karma yöntem araştırmasıdır. Çalışmanın ihtiyaç analizi sürecinde sırasıyla teknoloji entegrasyonu kapsamında temel ihtiyaç alanları belirlenmiş, bu ihtiyaç alanları geniş bir öğretmen grubu ile değerlendirilerek önceliklendirilmiştir. Önceliklendirilmiş ihtiyaç alanları, programın uygulanacağı çalışma grubu ile yapılan odak grup görüşmesinde yeniden değerlendirilerek öğretmenlerin eğitim ihtiyaçları belirlenmiştir. Bu süreçte öğrenci görüşleri ile mevcut teknolojik olanaklar da dikkate alınmıştır. İhtiyaç analizi sürecine, mevcut durumun tespiti için 214, nihai ihtiyaçların belirlenmesi için ise 10 olmak üzere iki farklı öğretmen grubu ve 22 öğrenci katılmıştır. Çalışmada veriler anket ve görüşme formları ile toplanmıştır. Hazırlanan program MEB'e bağlı bir ortaokulda görev yapan 10 öğretmene uygulanmış ve uygulama sonrası öğretmenlerin programa yönelik geri bildirimleri alınmıştır. Anket verilerinin analizinde yüzde ve frekanslardan oluşan betimsel istatistikler kullanılmış, görüşme verileri ise tematik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre öğretmenlerin temel donanım ve yazılımlara hâkim oldukları ancak teknoloji entegrasyonu bilgi ve becerisi, çoklu ortam ilkeleri ve farklı öğretim süreçlerine yönelik dijital araçların kullanımına ilişkin ihtiyaçlarının olduğu saptanmıştır. Ayrıca, bulgular öğretmenlerin öğrendiklerini kullanma ve uygulama konusunda eksikliklerinin olduğunu, yenilikçi teknolojilere karşı direnç gösterdikleri ve teknoloji kullanımında öğretmen merkezli bir yaklaşım benimsediklerini ortaya koymaktadır. Öğrencilerin ise öğrenme-öğretme sürecinde teknoloji kullanımına olumlu yaklaştıkları ve kullanımın artırılmasını talep ettikleri görülmüştür. Çalışma kapsamında incelenen mevcut teknolojik olanakların hazırlanan program için yeterli olduğu tespit edilmiştir. İhtiyaç analizi sonuçları dikkate alınarak 10 modülden oluşan bir hizmet içi eğitim programı hazırlanmıştır. Program, bilgi ve becerilerin yanı sıra tutum değişikliği hedefleyen kazanımları da kapsamaktadır. Program, dijital araçların kullanımı ve eğitime entegrasyonunun deneyimlendiği ve uygulama ağırlıklı yöntem ve tekniklerin kullanıldığı bir yapıda tasarlanmıştır. Ölçme-Değerlendirme süreçlerinde ise biçimlendirici değerlendirme yaklaşımı esas alınmıştır. Uygulama sonrası alınan görüşler, öğretmenlerin programı ilgi çekici bulduklarını, programın beklentilerini karşıladığını, öğretim sürecini beğendiklerini ve teknoloji entegrasyonu bağlamında bir farkındalık kazandıklarını ortaya koymuştur. Bu doğrultuda, tanıtılan araçların eğitim sürecinde kullanılması, örnek derslerin tartışılması, dijital araçların öğrenilmesi, teknolojinin kullanım amacının anlaşılması, derslerin akıcılığı ve yeterli etkileşim ile katılımın sağlanması en çok vurgulanan temalar arasında yer almıştır. Ayrıca öğretmenler, öğrendiklerini uygulayabileceklerini ancak bunun için periyodik bir takip sistemi ile uzman ve hazır içerik desteğinin sağlanması gerektiğini belirtmişlerdir. Bununla birlikte, programın modül sayısının fazla olması, ders sürelerinin yetersizliği ve öğrenilen bilgi ve becerilerin sahada uygulanmasında süre ve öğrenci sayısı gibi engellerin vurgulandığı saptanmıştır. Çalışma sonuçları doğrultusunda politika yapıcılar, uygulayıcılar ve gelecek araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.