Öğretmenlerin yöneticilerinin dağıtımcı liderlik rollerine olan algılarının yaşadıkları örgütsel stres ile ilişkisi

Bu çalışma, okullarında dağıtımcı liderliğin örgütsel stres üzerine ilişkisini araştırmak amacıyla karma desende tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel çalışma grubunu Adıyaman ilindeki ilk ve ortaokullarında görev yapan 7003 öğretmen arasından seçilen 660 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın nitel çalışma grubunu ise 14 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında "Dağıtımcı liderlik envanteri" ve "örgütsel stres kaynağı ölçeği" ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde t- testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Dağıtımcı liderlik ile örgütsel stres arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla da korelasyon analizi yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel ve içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre; araştırmaya katılan öğretmenlerin algılarına göre, okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik davranışlarını yüksek düzeyde gösterdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Dağıtımcı liderlik algılarında yaş, branş, kıdem ve okulda çalışan öğretmen sayısına göre anlamlı farklılaşma olduğu görülmektedir. İlk ve ortaokullarında görev yapan öğretmenlerin algılarına göre orta düzey stres yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ölçeğin rol yapısı alt boyutu dışında diğer alt boyutlarda orta düzey bulunurken rol yapısı alt boyutunda ise az düzeyde stres yaşadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Örgütsel stres algılarında cinsiyet, yaş, kıdem, öğrenim durumu ve okuldaki öğretmen sayısı değişkenleri arasında anlamlı bir farklılaşma görülmektedir. Dağıtımcı liderlik algıları ile örgütsel stres algısı arasında düşük düzeyde negatif yönde anlamlı bir ilişki elde edilmiştir. Araştırmanın nitel verileri analiz edildiğinde; proje görevlerinin zorunlu tutulması, ücretin yetersiz olması, öğretmen yetkilerinin yetersiz olması, okul müdürünün olumsuz tutum ve davranışı ve dedikodu alt temalarında öğretmenlerin stres yaşadıkları görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Liderlik; Dağıtımcı liderlik, Stres; Örgütsel stres