Okaliptus uçucu yağının Saccharomyces cerevısıae ile enkapsülasyonu ve tekstil materyaline uygulanarak antibakteriyel özellik kazandırılmasının araştırılması

Bitkilerden elde edilen uçucu yağların tıbbi ve endüstriyel kullanıma sahip olduğu bilinmekte olup bu yağlara olan ilgi ve talep her geçen gün artmaktadır. Son yıllarda tekstil materyallerine fonksiyonellik kazandırılması amacıyla enkapsüllenerek bitim işlemlerinde kullanılmaktadır. Enkapsülasyonda amaç, uçucu yağların yıkama şartları gibi çevre koşullarına dayanıklı ve uzun süre kullanılmalarını sağlamaktır. Bu bağlamda enkapsülasyonda kullanılacak uçucu yağın ve kabuk materyalin özellikleri önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada, Muğla Gökova körfezinde yetişen Okaliptus (Eucalyptus camaldulensis Dehn.) ağaç yapraklarından elde edilen uçucu yağın, doğal bir kabuk materyal olan ve çeveresel koşullara dayanıklı, ısıl stabilitesi yüksek, ekmek mayası olarak da bilinen Saccharomyces cerevisiae ile enkapsüle edilmesi ve elde edilen enkapsüllerin tekstil materyaline uygulanarak, antibakteriyel özellik kazandırılması amaçlanmıştır. Toplanan yapraklar farklı koşullarda (oda koşullarında kurutma ve mikrodalga kurutma) kurutulmuş, hidrodistilasyon yöntemi kullanılarak uçucu yağları elde edilmiştir. Uçucu yağların kimyasal bileşimi GC/MS analizi ile yapılmıştır. Maya (Saccharomyces cerevisiae) ile enkapsülasyon işlemi için öncelikle maya plazmolize edilmiştir. Uçucu yağ, plazmolize maya kabuk mateyali ile enkapsüle edilmiş ve SEM ve FT-IR ile karakterizasyonları yapılmıştır. Uçucu yağ yüklenen mikrokapsüller emdirme metodu kullanılarak fularda pamuklu kumaşa aplike edilmiş, yıkama dayanımları ve kopma mukavemeti, aşınma dayanımı, kuru ve yaş sürtme haslığı gibi performans özellikleri incelenmiştir. Yıkama öncesi ve sonrası mikrokapsüllerin kumaş üzerindeki tutunmaları SEM görüntüleriyle gözlemlenmiştir. Aplikasyon işleminin başarılı olduğu fakat yıkama sonrası mikrokapsüllerin büyük bir kısmının kumaşlardan uzaklaştığı görülmüştür. Okaliptus uçucu yağının ve uçucu yağ yüklenmiş mikrokapsüllerin yapılan testler sonucunda antibakteriyel etkiye sahip olduğu, uçucu yağ içeren mikrokapsül yüklenmiş kumaşların ise yıkama haslıklarının düşük olmasına bağlı olarak beklenilen oranda antibakteriyel etkiye sahip olmadığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Okaliptus, Uçucu yağ, Enkapsülasyon, Maya, Tekstil, Antibakteriyel Etki