Okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği ile okul etkililiği arasındaki ilişki

İnsanoğlu; var olduğundan beri hak, adalet, eşitlik ve özgürlük arayışı içindedir. Toplum, insan ve zihniyet sürekli değişse de bu arayış hiç değişmemiştir. Toplumların refahını sağlayacak olan şey insanların bu sosyal adalet mücadelesidir. Sosyal her alanda ve uygulamada olduğu gibi eğitimde de sosyal adaletin önemi çok büyüktür. Eğitim ortamında sosyal adaleti sağlayacak olanlar okul müdürleridir. Adil, eşitlikçi ve etkili bir eğitim süreci oluşturmak okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği ile mümkündür. Müdürlerin sosyal adalet liderliği, eğitim eşitsizliklerini ortadan kaldırırken okul etkililiğini de sağlayacaktır. Okul etkililiği; din, inanç, ırk, statü, ekonomik vb. farklılıklara bakılmadan tüm öğrencilerin öğrenebileceğine odaklanan bir olgudur. Bu bağlamda, müdürlerin sosyal adalet liderliği ile okul etkililiği arasında bağlantı olduğu söylenebilir. Bu çalışmada, okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği ile okul etkililiği arasındaki ilişki araştırılmıştır. Ortaöğretim öğretmenlerinin görüşlerine göre okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği ile okul etkililiği arasındaki ilişkinin ele alındığı bu çalışmada ilişkisel tarama modeli uygulanmıştır. Bu araştırmanın çalışma evrenini, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Aydın il merkezindeki Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ortaöğretim okullarında görev yapan 1250 öğretmen oluşturmaktadır. Seçkisiz örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme tekniği ile 532 öğretmen örnekleme dahil edilmiştir. Araştırmada, Sosyal Adalet Liderliği-Öğretmen Formu ve Okul Etkililiği Ölçeği aracılığıyla veri toplanmıştır. Araştırmanın birinci alt probleminde "ortaöğretim öğretmenlerinin görüşlerine göre okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği" ele alınmıştır. Araştırma sonucuna göre; ortaöğretim öğretmenleri, okul müdürlerinin sosyal adalet liderliğinin "yüksek" düzeyde olduğu görüşündedir. Araştırmanın ikici alt probleminde "ortaöğretim öğretmenlerinin okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği hakkındaki görüşlerinin cinsiyete, görev yaptıkları okul türüne, okullarının bağlı olduğu genel müdürlüğe, okul müdürüyle çalışma sürelerine, hizmet süresine ve eğitim durumuna göre farklılığı" ele alınmıştır. Araştırma sonucuna göre, cinsiyete, görev yaptıkları okul türüne ve okulun bağlı olduğu genel müdürlüğe göre istatistiki olarak anlamlı fark bulunmakta; okul müdürüyle çalışma süresine, hizmet süresine ve eğitim durumuna göre istatistiki olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Araştırmanın üçüncü alt probleminde "ortaöğretim öğretmenlerinin görüşlerine göre okul etkililiği" ele alınmıştır. Ortaöğretim öğretmenleri okul etkililiğinin "yüksek" düzeyde olduğu görüşündedir. Araştırmanın dördüncü alt probleminde "ortaöğretim öğretmenlerinin okul etkililiği hakkındaki görüşlerinin cinsiyete, görev yaptıkları okul türüne, okullarının bağlı olduğu genel müdürlüğe, okul müdürüyle çalışma sürelerine, hizmet süresine ve eğitim durumuna göre farklılığı" ele alınmıştır. Araştırma sonucuna göre, okul türü ve okulun bağlı olduğu genel müdürlüğe göre istatistiki olarak anlamlı fark bulunmakta; cinsiyet, okul müdürüyle çalışma süresi, hizmet süresi ve eğitim durumuna göre istatistiki olarak anlamlı fark bulunmamaktadır. Araştırmanın beşinci alt probleminde "ortaöğretim öğretmenlerinin görüşlerine göre okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği ile okul etkililiği arasında ilişki" ele alınmıştır. Araştırma sonucuna göre, ortaöğretim öğretmenlerinin görüşlerine göre okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği ile okul etkililiği arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Sonuç olarak, okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği düzeyi arttıkça okul etkililiği de artmaktadır. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Sosyal adalet, sosyal adalet liderliği, okul etkililiği, öğretmen, görüş.