Okul öncesi dönemde ebeveyn tutumları ile çocuğun prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Ebeveyn tutum ve davranışları, çocuğun gelişimi ve gelişimsel çıktıları üzerinde oldukça etkili olabilmektedir. Ebeveynler, çocuklarının sosyal gelişimlerinde onların en yakın rol modelleridir. Özellikle çocukların diğer insanlarla olan sosyal ilişkilerinde önemli bire yere sahip olan prososyal davranışların edinilmesinde ebeveynlerin rol model olarak tutum ve davranışları önemli bir faktör oluşturmaktadır. Prososyal davranışlar sağlıklı toplumların temelindeki olumlu sosyal davranışları oluşturmaktadır. Erken yaşlardan başlayarak bu davranışların kazanılması da oldukça önemlidir. Bu araştırmanın amacı; okul öncesi dönemde ebeveyn tutumları ile çocukların prososyal davranışları arasındaki ilişkinin annenin demografik özellikleri, tutumları ve çocuğun demografik özellikleri açısından incelemektir. Araştırmanın evrenini Malatya ili, örneklemini ise Battalgazi ve Yeşilyurt İlçelerinde çocukları Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocuğu olan 235 anne oluşturmaktadır. Araştırma da veri toplama aracı olarak, demografik bilgi formu, Çocuk Prososyallik Ölçeği (Anne Formu) ve "Ebeveyn Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 22 programı kullanılmıştır. Verilerin analizi, yüzde oranı, bağımsız gruplar için T testi, ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü varyans analizi (ANOVA), pearson momentler çarpımı (korelasyon katsayısı) ve farklılıkların kaynağını tespit etmek amacıyla TUKEY testi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular incelendiğinde, ebeveyn tutumu ölçeği alt boyutlarıyla çocuk prososyal davranışı arasında zayıf ilişkiler bulunmuştur. Demokratik ve aşışı koruyucu ebeveyn tutumlarıyla çocuk prososyal davranışları arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki bulunurken, otoriter ebeveyn tutumu ile çocuk prososyal davranışı arasındaki ilişkinin negatif yönlü olduğu tespit edilmiştir. Ebeveyn tutumu anne demografik özelliklerine göre incelendiğinde demokratik ebeveyn tutumu ile çocuk sayısı ve çocuğun cinsiyeti arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Çalışan annelerin aşırı koruyu tutum sergileme oranları pozitif yönde anlamlı farklılık göstermekte ayrıca çalışmayan annelerin çocukların pozitif yönde anlamlı bir farkla daha çok prososyal davranış sergiledikleri görülmektedir.