Okul öncesi öğretmenlerinin gelişimsel değerlendirme uygulamalarına ilişkin tutumlarının incelenmesi

Bu çalışmada; okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin gelişimsel değerlendirme uygulamalarına ilişkin tutumlarının ortaya koyulması ve gelişimsel değerlendirme uygulamalarına yönelik tutum düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Karma yöntemle desenlenen bu çalışmada araştırmanın nicel verileri Çocuğu Tanıma ve Değerlendirme Teknikleri Tutum Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma verileri, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile belirlenen 181 okul öncesi öğretmeninden web tabanlı veri toplama aracı olan Google form aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın nitel verilerini oluşturmak için ise Çocuğu Tanıma ve Değerlendirme Teknikleri Tutum Ölçeği (ÇTDTTÖ)'nden en yüksek puanı alan beş öğretmen ve en düşük puanı alan beş öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bu çalışmada elde edilen nicel veriler SPSS 22 paket programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Normal dağılmayan verilerden dolayı, üç veya daha fazla gruplar arasındaki karşılaştırmalarda; Kruskall Wallis H Testi, normal dağılan verilerden dolayı ise ikili gruplar arasındaki karşılaştırmalarda; bağımsız t-testi, üç veya daha fazla gruplar arasındaki karşılaştırmalarda ise ANOVA testi kullanılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metod kullanılmıştır. Anlamlılık seviyesi olarak 0,05 kullanılmış olup, p<0,05 olması durumunda anlamlı bir farklılığın/ilişkinin olduğu, p>0,05 olması durumunda ise anlamlı farklılığın/ilişkinin olmadığı belirtilmiştir. Araştırmanın nitel verileri betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. İlk olarak öğretmenler ile yapılan görüşmelerden elde edilen veriler araştırmacı tarafından deşifre edilmiştir. Daha sonra kodlama işlemine yer verilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik kapsamında katılımcılardan elde edilen bilgilerden alıntılara yer verilerek, veriler üzerinde mümkün olduğunca az değişiklik yaparak sade bir şekilde okuyuculara sunulmuştur. Elde edilen bulgulara göre; okul öncesi öğretmenlerinin çocuğu tanıma ve değerlendirme tekniklerine yönelik tutumlarında, cinsiyet değişkenine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık olduğu; yaş, mezuniyet, lisansüstü eğitim durumu, mesleki kıdem, ortalama öğrenci sayısı arasında anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır. Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin eğitim sürecinde kullandıkları gelişimsel değerlendirme stratejileri incelendiğinde en çok; gözlem, görüşme, portfolyo, ev ziyareti, oyun ve anekdot kaydı tekniklerini kullandıkları görülmektedir. Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin gelişimsel değerlendirme uygulamalarında dikkat ettikleri noktalar incelendiğinde en çok; bireysel farklılıklar, çocuk merkezli yaklaşım, aile katılımı, doğal ortam şeklinde kategorilere vurgu yapmışlardır. Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin gelişimsel değerlendirme uygulamalarından elde ettikleri verileri kullandıkları alanlar incelendiğinde öğretmenlerin en çok; aile bilgilendirme, gerekli birimlere yönlendirme, gelişimi destekleme ve etkinlik planlama kategorilerine değinmişlerdir. Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin kullandıkları gelişimsel değerlendirme stratejilerinin amaca uygunluğu hakkındaki düşünceleri en çok amaca uygun olduğu üzerinde yoğunlaşmıştır.