Okul öncesi öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik öz yeterlik algılarının incelenmesi

Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerin kapsayıcı eğitim öz yeterlik algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma betimsel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2023-2024 eğitim-öğretim yılı güz döneminde İstanbul İli Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarında çalışan tüm okul öncesi öğretmenlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Araştırma kapsamında 360 okul öncesi öğretmenine ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Kapsayıcı Eğitimde Öğretmen Öz Yeterlik Algı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin normalliği test edilmiş, dağılım normalitesi sağlandığı için parametrik analizler tercih edilmiştir. Araştırma verilerin analizinde Pearson korelasyon katsayısı, Bağımsız Örneklem Grubu t- Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) teknikleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre okul öncesi öğretmenlerin kapsayıcı eğitimdeki öz yeterlik algıları incelendiğinde, doğru planlama alt boyutunda sosyal faaliyetlere yönlendirme konusundaki öz yeterliklerinin diğer ortalamalara göre daha yüksek, ancak sınıf ortamını dezavantajlı grupların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak yapılandırma konusundaki öz yeterliklerinin daha düşük olduğu görülmüştür. Sorumluluk alma gerekliliği alt boyutunda, öğretmenlerin konuları tasarlama konusundaki öz yeterlikleri yüksek, ancak projelerde görev alma konusundaki öz yeterlikleri daha düşük bulunmuştur. Kişisel donanıma duyulan endişe alt boyutunda ise, öğretmenlerin dezavantajlı gruplara rehberlik etme konusundaki öz yeterlikleri yüksek, farklılıklara saygı konusunda öğrencilere rol model olma konusundaki endişeleri ise düşük çıkmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin demografik değişkenlerine göre (cinsiyet, öğrenim durumu, çalıştıkları okulun sosyo- ekonomik durumu, kapsayıcı eğitim konusunda eğitim alma durumları, kapsayıcı eğitimle ilgili seminer ya da hizmet içi eğitime katılma durumu, dezavantajlı öğrenciler ile çalışma durumları) ile okul öncesi öğretmenlerin kapsayıcı öz yeterlik algı ölçeğinden elde ettikleri toplam puan üzerindeki etkisine bakıldığında, okul öncesi öğretmenlerin öğrenim durumları ve çalıştığı okulun sosyo-ekonomik durumlarının öğretmenlerin kapsayıcı eğitimde öz yeterlik algıları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Bu sonuca göre, lisansüstü öğrenim durumuna sahip okul öncesi öğretmenlerin öz yeterlik puan ortalamaları lisans öğrenim durumuna sahip öğretmenlerden anlamlı olarak yüksektir. Ayrıca, yüksek sosyo-ekonomik durumunda olan okullarda çalışan okul öncesi öğretmenlerinin kapsayıcı eğitimde öz yeterlik algı ortalamalarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.