Okul yöneticilerinin çatışma eylem stilleri ve öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algıları

Bu araştırma, okul yöneticilerinin çatışma eylem stillerinin öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algıları üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Eğitim kurumlarında yöneticilerin benimsediği çatışma yönetimi yaklaşımlarının, öğretmenlerin mesleki bağlılığı, motivasyonu ve krizlerle başa çıkma becerileri üzerinde önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. Bu bağlamda çalışma, öğretmenlerin okul yöneticilerinin çatışma eylem stilleri ile örgütsel dayanıklılık algılarının cinsiyet, kıdem, kariyer basamakları gibi değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini belirlemeyi hedeflemektedir. Nicel araştırma yöntemi ile yürütülen araştırmada ilişkisel tarama modeli benimsenmiştir. Veri toplama sürecinde, Kırşehir il merkezindeki resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapan 310 öğretmene ulaşılmıştır. Öğretmenlerin okul yöneticilerinin çatışma yönetimi stratejilerine yönelik algılarını belirlemek için Çatışma Eylem Stilleri Ölçeği, örgütsel dayanıklılık algılarını belirlemek için ise Örgütsel Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS programı kullanılarak istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. Araştırma bulgularına göre, okul yöneticilerinin benimsediği çatışma yönetimi stilleri ile öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algıları arasında anlamlı düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir. İş birliğine dayalı ve uzlaşmacı çatışma yönetimi yaklaşımlarının, öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algılarını artırdığı; zorlayıcı ve kaçınmacı yönetim yaklaşımlarının ise azalttığı tespit edilmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algılarının yaş, kıdem ve kariyer basamaklarına göre anlamlı farklılıklar gösterdiği, genç öğretmenlerin değişime daha açık ve dayanıklı olduğu görülmüştür. Cinsiyet değişkeninin ise öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algılarında anlamlı bir farklılığa yol açmadığı belirlenmiştir. Öte yandan, mesleki kıdem süresi 0-14 yıl arasında olan öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Örgütsel dayanıklılığa ilişkin öğretmen algıları genel olarak "çoğu zaman" düzeyinde gerçekleşmiştir. Öğretmenlerin okul yöneticilerinin çatışma eylem stillerine ilişkin algıları genel olarak "oldukça katılıyorum" düzeyinde gerçekleşmiştir. Çatışma eylem stillerine ilişkin öğretmen algıları alt boyutlara göre incelendiğinde, en yüksek ortalamanın karşı koyucu, en düşük ortalamanın ise kaçınmacı stile ait olduğu görülmüştür. Cinsiyet değişkeni bağlamında erkek öğretmenlerin kaçınmacı çatışma stiline daha fazla eğilim gösterdiği tespit edilmiş; buna karşın eğitim durumu ve kariyer basamağı değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Sonuç olarak, okul yöneticilerinin çatışma yönetiminde benimsedikleri stratejilerin, öğretmenlerin örgütsel dayanıklılık algıları ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına bağlı olarak, okul yöneticilerinin çatışma yönetimi becerilerinin geliştirilmesi ve öğretmenlerin dayanıklılığını artırmaya yönelik destekleyici politikaların benimsenmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Çatışma eylem stilleri, örgütsel dayanıklılık, okul yöneticisi, öğretmen.