Olabilirsel doğrusal programlama ile kapalı döngü tedarik zinciri ağı tasarımında kurumsal sosyal sorumluluğun etkisinin belirlenmesi

Günümüz rekabet ortamında hem ileri yönlü hem de geri yönlü ürün, nakit, bilgi ve pazar akışının dikkate alındığı kapalı döngü tedarik zinciri ağı tasarımına ve planlamasına olan ilginin artmasıyla birlikte sürdürülebilir büyümeyi hedefi haline getiren işletmeler, kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerini dikkatli bir şekilde uygulamaya çalışmaktadırlar. Kapalı döngü tedarik zinciri ağı tasarımı problemlerinde kurumsal sosyal sorumluluğun önemsenmesi ve iş süreçlerinde uygulanmaya başlanması ile işletmeler belirsizlik, kesin olmayan bilgi ve risk ile daha fazla karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu durumun üstesinden gelebilmek ve makul çözümler üretebilmek için doğrusal, bulanık doğrusal, doğrusal olmayan programlama, çok kriterli karar verme, olasılık teorileri, olabilirsel programlama gibi bazı karar destek sistemleri geliştirilmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı olabilirsel doğrusal programlama yöntemi ile kapalı döngü tedarik zinciri ağı tasarımında kurumsal sosyal sorumluluğun etkisinin belirlenmesi üzerinedir. Bu amaç doğrultusunda, toplam maliyetleri en küçükleyecek ve tedarik zincirinde sosyal sorumluluğu en büyükleyecek şekilde çok hedefli karma tamsayılı doğrusal programlama modeli geliştirilmiştir. Çalışmada belirsiz koşullar altında geliştirilen model, olabilirsel programlama yöntemlerinden biri olan ve Jimenez (2007) tarafından geliştirilen yardımcı eşdeğer modele dönüştürülmüştür. Dönüştürülen modelin farklı güvenilirlik düzeylerinde sonuçlarını değerlendirmek ve karar vericiye en uygun çözümü sunmak amacıyla bulanık çözüm yaklaşımlarından biri olan geliştirilmiş Є-kısıt metodu kullanılmıştır. Kullanılan yöntemlerinin performansını, başarısını ve etkinliğini test etmek maksadıyla beyaz eşya imalat işletmesi üzerinde uygulama gerçekleştirilmiştir. Uygulama sonucunda olabilirsel doğrusal programlama yönteminin çalışmada hedeflenen sonuçları elde etmeye yönelik işlediği görülmüştür. Ayrıca, tersine ürün akışlarının, belirsiz bilginin ve kurumsal sosyal sorumluluğun dikkate alındığı kapalı döngü tedarik zinciri ağı tasarımında ürün akışları ileri ve geri yönlü olmak üzere dengelenmiş ve en uygun noktalarda üretim, dağıtım ve toplama merkezleri açılmıştır.