Olimpiyat oyunlarındaki sportif başarının ekonomik ve sosyal belirleyicileri üzerine ekonometrik bir analiz

Mega spor etkinliklerinde elde edilen sportif başarı, ülkeleri uluslararası medyada ön plana çıkararak, prestijini ve tanınırlığını artırmaktadır. Yüksek gelir grubunda yer alan ülkeler, bütçelerinden spora daha fazla pay ayırarak uluslararası sportif başarılarını artırmayı hedeflerken, düşük ve orta gelir grubunda bulunan ülkeler başta yüksek enflasyon olmak üzere makroekonomik zorluklar nedeniyle spora gerekli yatırımları yapamamakta ve beklenen sportif başarıyı elde edememektedir. Çalışma, ekonomik gelişmenin Olimpiyatlardaki sportif başarı üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Analizlere, 1996-2020 yılları arasında düzenlenen Yaz Olimpiyatlarında en az bir madalya kazanan ve ekonomik gelişmişlik düzeylerine göre sınıflandırılan 39 ülke dahil edilmiştir. Ekonometrik modellere, enflasyon, nüfus ve hava sıcaklığı kontrol değişkenlerine ek olarak Olimpiyatlara ev sahipliği yapma kukla değişkeni dahil edilmiştir. Analizlerde, dinamik panel veri analiz yöntemlerinden olan Arellano-Bond İki Aşamalı GMM, Arellano-Bond İki Aşamalı GMM (Dirençli Standart Hatalı), Arellano-Bover/Blundell-Bond İki Aşamalı Sistem GMM ve Arellano-Bover/Blundell-Bond Sistem GMM (Dirençli Standart Hatalı) tahmincileri kullanılmıştır. Sonuçlar, yüksek gelir grubundaki ülkelerde geçmiş sportif başarıların, ekonomik büyümenin ve ev sahipliği avantajının madalya sayısını artırdığını göstermektedir. Düşük ve orta gelir grubundaki ülkelerde ise ekonomik büyümenin sportif başarı üzerindeki negatif etkisi, bu ülkelerin kaynaklarını daha öncelikli alanlara yönlendirdiğini ortaya koymaktadır.