Ömerler a sahası mekanize panolarında susuzlandırma çalışmalarının analizi

Ülkemizdeki kömür yataklarının farklı coğrafik bölgelerde olması, eko-coğrafik-kültürel kalkınmaya olumlu katkı sağlamaktadır. Ayrıca, elektrik enerjisi üretiminde ucuz hammadde olması ve sağladığı katma değer, kömürü önemli fosil enerji kaynağı haline getirmektedir. Ancak, yeraltı ve açık ocak kömür üretiminin ve nakliyat işlerinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi çalışma ortamının emniyetli olmasını gerektirmektedir. Özellikle yeraltı maden ocaklarında bulunan su, çalışma verimini olumsuz etkilemekte ve üretimde aksamalara neden olmaktadır. Dolayısıyla, bir yeraltı maden işletmesi için su önemli bir problem ise üretime geçilmeden önce mutlaka susuzlandırma çalışmaları yapılarak suyun ortamdan uzaklaştırılması gerekmektedir. Yeraltı suyunun ocak içerisinde sorun oluşturmasını önlemenin en etkili yolu ocak planlama aşamasında hidrojeolojik araştırmaların yapılmasıdır. Bu amaçla, yeraltı kömür ocaklarında yürütülecek susuzlandırma çalışmalarında öncelikle çalışma kotu üzerindeki yeraltı su katmanları, arazinin hidrojeolojisi ve jeolojisi incelenerek yerüstü derin kuyu pompalarının yer seçimi ve su atımı yapılacak derinlik tespit edilmelidir. Bu çalışmada, kömür üretiminin verimli bir şekilde yapılabilmesi amacıyla G.L.İ. Ömerler yeraltı ocağındaki susuzlandırma çalışmaları ve etkileri incelenmiştir. Bu amaçla; susuzlandırma çalışmaları ayrıntılı olarak anlatılmış; projenin uygulanmasını müteakip yeraltı ve yerüstünden yapılan su drenaj miktarı, kömür üretim miktarı, elektrik gideri ve makine ekipman arızaları gibi parametrelerdeki etkileri ayrı ayrı incelenmiştir. Yeraltı panolarına gelen suyun çalışma alanına ulaşmadan drene edilmesi için yaklaşık 4000 metre derinliğinde 10 adet drenaj pompa kuyusu açılmıştır. Hem yeraltı hem de yerüstü ölçümlerinde, drenaj çalışmalarına başlandığı andan itibaren panolara gelen su miktarında önemli derecede azalmalar meydana geldiği belirlenmiştir. Susuzlandırma çalışmaları sayesinde yeraltı ocağı ocak içi su atımının % 27, ocak dışı su atımının ise yaklaşık % 40 oranında azaldığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Susuzlandırma, Hidrojeoloji, Mekanize, Ömerler A, Su atımı, Yeraltı.