Oosit maturasyonu sürecinde DNMT3B ve DNMT3 enzimlerinin rolü

DNA metilasyonu, gen ekspresyonunun epigenetik düzeyde düzenlenmesinde temel bir mekanizma olarak görev yapmaktadır. Bu çalışmada, fare oositlerinde DNMT3B ve DNMT3L enzimlerinin oosit maturasyonundaki özgül rolleri araştırılmış; ayrıca bu genlerin susturulması durumunda DNMT3B ve DNMT3L proteinlerinin birbirleri üzerindeki karşılıklı düzenleyici etkileri ile DNMT1 ve DNMT3A enzimlerinin olası kompansatuvar yanıtları değerlendirilmiştir. Bu amaçla, germinal vezikül (GV) evresindeki oositlere DNMT3B veya DNMT3L genlerine özgü siRNA uygulanmış ve oositler in vitro koşullarda maturasyona bırakılmıştır. Kültür süresi sonunda elde edilen metafaz II (MII) evresindeki oositlerde DNMT proteinlerinin ekspresyon düzeyleri ve global DNA metilasyon durumu, sırasıyla DNMT proteinlerine ve 5-metilsitozin (5mC) varlığına yönelik immünfloresan boyama yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, DNMT3B'nin susturulmasının DNMT3L protein düzeyinde, DNMT3L'nin susturulmasının ise DNMT3B protein düzeyinde anlamlı bir azalmaya yol açtığını göstermiştir (p < 0,001). Ayrıca, DNMT3L'nin baskılanması DNMT1 ekspresyon düzeyinde anlamlı bir artışa neden olurken (p < 0,001), DNMT3B'nin susturulması DNMT1 düzeyinde anlamlı bir değişikliğe neden olmamıştır. Her iki genin susturulması, DNMT3A protein düzeyinde belirgin bir azalma (p < 0,001) ve global DNA metilasyon düzeyinde anlamlı bir düşüş (p < 0,001) ile sonuçlanmıştır. Oosit maturasyon başarısı, GV evresindeki oositlerin in vitro koşullarda MII evresine ulaşma oranı esas alınarak değerlendirilmiştir. DNMT3B ve DNMT3L siRNA uygulanan gruplarda MII evresine ulaşan oosit oranlarında azalma gözlenmiştir. Bu sonuçlar, DNMT3B ve DNMT3L genlerinin hem birbirlerinin hem de diğer DNMT ailesi üyelerinin ekspresyonunu düzenlediğini ve DNA metilasyon dinamiklerini kontrol ederek oosit maturasyonunu epigenetik düzeyde yönlendirdiklerini ortaya koymaktadır.