Ordu, Giresun ve Trabzon illeri sahil kumlarında doğal gama radyoaktivitesnin belirlenmesi

Bu çalışma, Ordu, Giresun ve Trabzon illeri sahil kumlarında doğal gama radyoaktivitesinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Ordu, Giresun ve Trabzon illerinin 290 km uzunluğundaki sahil şeridinden yaklaşık 3?er km aralıklarla toplanan 101 adet sahil kum örneğinin doğal ve yapay radyoaktivite analizleri HPGe gama spektrometresi kullanılarak ölçülmüştür. Analizler sonucunda Ordu, Giresun ve Trabzon illeri için hesaplanan 238U, 232Th, 40K ve 137Cs?nin ortalama aktivite konsantrasyonları, Ordu için sırasıyla 25,40±2,95 Bq/kg, 10,83±2,92 Bq/kg, 673,31±45,31 Bq/kg, ve 9,71±1,16 Bq/kg, Giresun için sırasıyla 21,28±3,22 Bq/kg, 13,72±3,23/kg Bq/kg 530,88±36,64 Bq/kg ve 6,42±1,06 Bq/kg, Trabzon için sırasıyla 15,96±1,81 Bq/kg, 7,99±2,39 Bq/kg, 230,94±10,67 Bq/kg ve 3,25±0,72 Bq/kg değerlerindedir. Bu sonuçlar çalışmamızda, diğer dünya ülkeleri ve ülkemizde yapılmış olan çalışmalarla karşılaştırılmıştır. 238U, 232Th ve 40K elementlerinin radyoaktivite değerlerini kullanarak soğurulan gama doz değeri, yıllık etkin doz hızı ve dış tehlike indeks değeri Ordu, Giresun ve Trabzon illeri için hesaplanmıştır. Ordu, Giresun ve Trabzon için soğurulan gama doz ortalama değerleri sırasıyla; 43,53 nGy/h, 38,68 nGy/h ve 20,64 nGy/h olarak hesaplanmıştır. Bu değerler nüfusa göre ağırlıklı dünya ortalaması 60 nGy/h değerinden oldukça düşüktür. Ordu, Giresun ve Trabzon için yıllık etkin doz hızı ortalama değerleri sırasıyla; 0,087 mSv/y, 0,047 mSv/y ve 0,025 mSv/y olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar tavsiye edilen 5 mSv/y değerinden oldukça düşüktür. Dış tehlike indeksi değerleri Ordu için 0,23, Giresun için 0,21 ve Trabzon için 0,14 değerinde hesaplanmıştır ve hesaplan değerler beklendiği gibi 1.0?ın altındadır. Anahtar Kelimler: Doğal Radyoaktivite, Kum, Yıllık Etkin Doz ve Dış Tehlike Endeksi