Ordu ili hastane öncesi acil sağlık hizmetleri kayıtlarının sağlık yönetimi bakış açısıyla analizi ve yıllara göre karşılaştırılması

Amaç: Bu çalışmanın temel amacı Ordu İli'ne ait hastane öncesi acil sağlık hizmetlerine ilişkin kayıtların sağlık yönetimi bakış açısıyla analiz edilmesi ve ardından bu kayıtların son 10 yıl ile karşılaştırılmasıdır. Bu karşılaştırma sonucunda son 10 yıl içerindeki değişim ortaya konulmuştur. Gereç ve Yöntem: Bu araştırmada, veri kaynağı olarak ikincil verilerden yararlanılmıştır. Araştırma çerçevesinde kullanılan veriler Ordu İl Ambulans Servisi Başhekimliğinden ham olarak alınmış, ardından gruplandırılarak araştırma amaçlarına uygun hale getirilmiştir. Verilerin analizi için Excel ve SPSS programlarından yararlanılmıştır. Bulgular: Bu çalışma Ordu ili hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde 2014-2023 yılları arasındaki 850 544 vakadan oluşmaktadır. Çalışmada tüm yıllar incelendiğinde şu bulgular tespit edildi: Bir önceki yıla göre en fazla vaka artış oranının 2020 yılı olduğu; istasyon başı vaka ortalaması 2014 yılında 1 805 iken, 2023 yılında1 956'ya yükseldiği;0-16 yaş çocuk vaka oranı 2014 yılında %9.87 iken, 2023 yılında %8.06'ya; 17-44 yaş genç vaka oranı aynı yıllar arasında %27.64'ten %21.71'e düştüğü; 45-64 orta yaş vaka oranı aynı yıllar arasında %20.34'ten %22.27'ye;65 ve üzeri yaşlı vaka oranının aynı yıllar arasında%35.44'ten %39.54'e yükseldiği; medikal çağrı nedeni 2014 yılında %81.41 iken, 2023 yılında%67.05'e;diğer kazaların aynı yıllar arasında %9.17'den %6.69'a gerilediği; trafik kazalarının aynı yıllar arasında %4.63'ten %5.07'ye yükseldiği; hastaneye nakil oranı 2014 yılında %65.71 iken, 2023 yılında %67.30'a; hastaneler arası nakil oranının aynı yıllar arasında %9.06'dan %13.21'e; görev iptali olan hastaların oranının aynı yıllar arasında %2.16'dan %5.96'ya yükseldiği; nakil red oranının aynı yıllar arasında %8.36'dan %6.30'a gerilediği; il dışı nakil nedenlerinin büyük bir oranına sahip ileri özelleşmiş hekim ihtiyacı nedeninin 2018 yılında %29.33 iken, 2023 yılında %34.39'a; uzman hekim ihtiyacı oranının aynı yıllar arasında %13.78'den %32.43'e yükseldiği; yoğun bakım ihtiyacı oranı aynı yıllar arasında %28.57'den %14.77'ye gerilemiştir. Sonuçlar: Acil sağlık hizmetleri istasyonu başı vaka ortalaması yıllara göre farklılıklar göstermektedir. 0-16 yaş çocuk vaka oranı ve 17-44 orta yaş vaka oranı yıllara göre azalırken, 45-64 orta yaş ve 65 yaş ve üzeri yaşlı vaka oranı yıllara göre artmıştır. İl dışı nakil nedenleri yıllara göre farklılık göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Acil sağlık hizmetleri, hastane öncesi acil sağlık hizmetleri, il ambulans servisi başhekimliği, sağlık yönetimi