Organ bağışı iletişiminde mesaj çerçevelemenin etkisi

Günümüzde daha uzun ve kaliteli bir yaşam sunan organ nakli, bağışlanan organ sayısıyla sınırlı kaldığından, organ temini ve talebi arasındaki uçurum giderek artmaktadır. Organ bağış oranlarını arttırmak amacıyla pek çok sosyal farkındalık projesi yürütülmekle birlikte, bu projelerin çok fazla etkili olmadığı görülmektedir. Dolayısıyla bağış yapma davranışını arttırmak için verilen mesajların içeriğinin nasıl oluşturulması gerektiği önem kazanmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada organ bağışı kararında mesaj çerçeveleme etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, organ bağışına yönelik verilen mesajların kayıp-kazanç ve istatistiksel-öyküsel olarak çerçevelenmesinin bağış kararını nasıl etkilediği incelenmiştir. Ayrıca çalışmada, organ bağışı tutumları, empati ve özgecilik eğilimlerinin bağış niyetini nasıl yordadığı araştırılmıştır. Sonuçlar kayıp/kazanç mesaj çerçevesinin organ bağış niyeti ve özgecilik üzerinde anlamlı etkisinin olduğunu, istatistiksel/öyküsel mesaj çerçevesinin ise tüm değişkenler üzerinde anlamlı etkisinin olmadığını göstermiştir. Diğer bir ifadeyle kazanç çerçeveli mesajların özgecilik düzeyinde bir artış sağlayarak organ bağış niyetini arttırdığı; kayıp çerçeveli mesajların ise tam tersi bir etki oluşturarak organ bağış niyetini azalttığı söylenebilir. Ayrıca kayıp/kazanç ve istatistiksel/öyküsel mesaj çerçevelerinin ortak etkisinin organ bağış niyeti üzerinde anlamlı olmadığı görülmüştür. Cinsiyet etkilerine bakıldığında ise kadınların hem organ bağışına yönelik daha olumlu tutumlara sahip olması hem de özgecilik ve empati düzeylerinin daha yüksek olması nedeniyle erkeklerden daha fazla organ bağışı niyeti bildirdikleri görülmüştür. Son olarak yapılan aracılık analizlerinde ise bedensel yaralanma korkusunun, mesaj çerçevesi ile organ bağışına yönelik niyet arasındaki ilişkiye aracılık ettiği görülmüştür.