Orta-ileri evre kronik böbrek hastalarında zaman kısıtlamalı beslenmenin böbrek fonksiyonları üzerine etkisi

Giriş ve Amaç: Kronik böbrek hastalığı (KBH), küresel bir toplum sağlığı problemi olup 2017 yılı içerisinde küresel ölçekte 697,5 milyon kişide KBH olduğu ve prevalansının %9,1 olduğu belirlenmiştir. Obezite, diyabet ve hipertansiyon gibi önemli risk faktörlerinin kontrol altına alınmasıyla KBH'nin gelişiminin ve ilerlemesinin yavaşlatılabileceği vurgulanmaktadır [1][2]. KBH tedavisinde hayat tarzı değişiklikleri ve beslenme önemli bir yer tutmaktadır. Çeşitli çalışmalarda, KBH gelişimi ve progresyonunun önlenmesinde kalori kısıtlamasının olumlu etkileri olabileceği belirlenmiştir [3]. Son yıllarda üzerinde çok fazla çalışma yapılan ve tartışılan aralıklı oruç "intermittent fasting" (İF) olarak bilinen aralıklı kalori kısıtlama uygulamaları; belirli süreler arasında beslenmeyi öneren, besin çeşitliliği ve niteliğinden çok beslenme sürelerini kısıtlayan beslenme stratejileridir. IF uygulamalarının alt grubu olarak değerlendirilen zaman kısıtlamalı beslenme "Time-Restricted Feeding "(TRF) uygulamasında kalori kısıtlaması gerekmemekte olup, günün belirli saatleri arasında beslenme modeli olarak karşımıza çıkmaktadır. Aralıklı oruç uygulamalarının kilo kaybının yanında, anti-inflamatuar ve anti-oksidan etkileri olduğu, anabolik süreçleri (sentez, büyüme ve üreme) azaltığı, hücresel bakım ve onarım sistemlerini desteklediği, hücrelerin stres direncini artırdığı ve hasarlı molekülleri geri dönüştürdüğü belirlenmiştir [4][5] . Bu nedenle KBH' da zaman kısıtlamalı beslenmenin böbrek fonksiyonları üzerine olumlu etkisi olacağını veya böbrek fonksiyonlarındaki azalmayı yavaşlatacağını düşünmekteyiz. Bu çalışmamızda orta-ileri evre kronik böbrek hastalarında zaman kısıtlamalı beslenmenin böbrek fonksiyonları üzerine olan etkisi incelenmiştir Materyal - Metod: Çalışmaya merkezimizin nefroloji polikliniğine başvuran 18-70 yaş arası evre 3-5 kronik böbrek hastası 84 kişi dahil edildi. Kalori kısıtlaması olmadan TRF (n=42) uygulayan katılımcılar çalışma grubu, serbest beslenme (SB) (n=42) uygulayan katılımcılar ise kontrol grubu şekilde iki gruba ayrılarak takibe alındı. Hastaların başvurularında boy, kilo, bel çevresi, kan basıncı ile rutin biyokimyasal parametrelerden üre, kreatin, eGFR, idrar protein kreatinin oranları ve CRP değerlerinin bazal ölçümleri kayıt altına alındı. Çalışma süresince 3. ve 6. ay olmak üzere iki kez daha kontrol vizitleri ile ölçümleri tekrar değerlendirildi. Bulgular: Altı aylık takip sonuçlarına göre; TRF uygulanan grupta üre, kreatinin ve eGFR düzeyleri ile değerlendirilen böbrek fonksiyonlarında istatistiksel olarak anlamlı bir değişim olmadı ve sabit düzeylerde seyrettiği belirlendi (p=0,07). Buna karşın SB grubunda ise bu süre içerisinde böbrek fonksiyonlarında anlamlı bir azalma ve gerileme olduğu belirlendi (p<0,01). Gruplar arasında; idrar protein-kreatinin oranı değişimleri dışında (p=0,04), eGFR, üre ve kreatinin ölçümlerindeki değişimler önemli ölçüde farklılık göstermedi. Ek olarak TRF uygulanan grubun takiplerinde bel çevresi ölçümlerinde anlamlı bir azalma izlenmiştir (p<0,01). Her iki grubun katılımcılarında takipleri süresince kilo, beden kitle indeksi ölçümleri, CRP değerleri ve idrar protein kreatinin oranlarında istatistiksel olarak anlamlı değişimler saptanmamıştır. Sonuç: Renal replasman tedavisi almayan orta-ileri evre KBH hastalarında zaman kısıtlamalı beslenme altı aylık uygulama sonrası renal fonksiyonlar üzerinde koruyucu etki ve santral obezite tedavisi için katkı sağlayabilir.