Orta yetişkinlik döneminde materyalizm: Üretkenlik ve psikolojik iyi oluş ile arasındaki ilişkide öz duyarlılık ve sosyal onay ihtiyacının aracı etkileri

Bu araştırmada, materyalizmin üretkenlik ve psikolojik iyi oluş ile arasındaki ilişkide öz duyarlılık ve sosyal onay ihtiyacının aracı rolünün, orta yetişkinlik dönemi temelinde incelenmesi hedeflenmiştir. Orta yetişkinlik döneminin literatürde diğer yaş gruplarına oranla daha az çalışıldığı bilgisinden hareketle, orta yaş döneminin gelişimsel özellikleri dikkate alınarak, orta yaş kuramları çerçevesinde bu değişkenler arasındaki ilişki betimsel nitelikli bir araştırma çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, materyalizm ile üretkenlik ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişki öz duyarlılık ve sosyal onay ihtiyacının aracılık rolü üzerinden, nicel araştırma yöntemiyle, ilişkisel tarama modellerinden yapısal eşitlik modeli kullanılarak incelenmiştir. Araştırmanın evreni, Türkiye'de yaşayan 40-65 yaş arasındaki yetişkinlerden oluşmaktadır. Anketler kartopu ve uygun örnekleme ile çevrim içi SurveyMonkey programı üzerinden toplanmıştır. Bu çalışmaya 464 kişi katılmıştır. Katılımcıların 340'ı (%73.28) kadın, 124'ü (%26.72) erkektir. Katılımcıların yaşlarının ortalaması 50.28, standart sapması ise 5.83 olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların demografik bilgilerini toplamak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", maddi değerlere verdiği önemi belirlemek için "Maddi Değerler Ölçeği", sosyal üretkenliklerini ölçmek için "Loyola Üretkenlik Ölçeği", işlevsel olarak hem kendinle hem de başkalarıyla olumlu bir yaklaşıma sahip olup olmadığını anlamak için "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği", diğerlerinden onay almaya ne kadar ihtiyaç duyduğunu anlamak için "Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği", kendine karşı anlayış ve duyarlılığını ölçmek için de "Öz Duyarlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada öz duyarlılık ve sosyal onay ihtiyacı değişkenlerinin aracı etkileri yapısal eşitlik modeliyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda materyalizmin alt boyutu mutluluk odaklı materyalizm ile psikolojik iyi oluş ve üretkenlik arasında anlamlı ve negatif bir ilişki bulunmuş, birinci modelde varsayılan öz duyarlılığın alt boyutu öz sevecenliğin de bu ilişkide aracı etkisi olduğu tespit edilmiştir. Materyalizmin bir diğer boyutu merkeziyet ve başarı odaklı materyalizm ise diğer hiçbir değişken ile ilişkili çıkmamıştır. Bununla birlikte merkeziyet ve başarı odaklı materyalizm ile sosyal onay ihtiyacının alt boyutu başkalarının yargılarına duyarlılık arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmuştur. Ek olarak ikinci modelde incelenen sosyal onay ihtiyacının alt boyutu başkalarının yargılarına duyarlılık değişkeninin modelde aracı etkisi olmadığı belirlenmiştir.