Orta ve yüksek çözünürlüklü dijital kameraların fotogrametrik potansiyellerinin araştırılması

Dijital kameralar, dijital görüntü teknolojisi içinde önemli bir yer tutmaktadırlar. Bunun yanında bu kameralar, fotogrametrik ölçü amacıyla Fotogrametri ve Uzaktan Algılama bilim dallarında veri elde etme aracı olarak yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Bu kameraların, teknik performansları ve diğer teknolojilerle ilgili özelliklerinin belirlenmesi için, metrik performanslarının test edilmesi gerekmektedir. Genellikle kamera sistemini en iyi şekilde ifade eden parametrelerin bulunması olarak tanımlanan kalibrasyon işlemi, kamera sistemlerinin metrik potansiyellerini belirlemek ve bu sistemlerdeki sistematik hataları denetlemek, düzeltmek için gerçekleştirilir. Geometrik performans olarak da tanımlanan metrik performansların yanında, bu sistemlerin radyometrik performanslarının da belirlenmesi gerekir. Bu çalışmada, orta ve yüksek çözünürlüklü dijital kamera sistemlerinin geometrik ve radyometrik potansiyellerini belirlemeye yönelik çalışmalar yapılmıştır. Çalışma için, temel olarak orta çözünürlüklü Nikon E2/E2s ve yüksek çözünürlüklü Kodak DCS460 dijital kamera sistemleri seçilmiştir. Bu kameralara ilaveten, kameraların karşılaştırılması amacıyla yüksek çözünürlüklü Nikon Coolpix 990 ve Olympus E- 10, orta çözünürlüklü Rollei D7 Metric kameraları kullanılmıştır. Bu kamera sistemleri ile hem laboratuar ortamında tesis edilmiş test alanları, hem de gerçek uygulama alanı olarak seçilen bina modellerine dayalı olarak geometrik testleri yapılmıştır. Bu işlemler sırasında, test alanlarında belirli sayıda kontrol noktası tesis edilerek bu noktalara jeodezik metotlarla koordinat verilmiştir. Aynı noktaların resim koordinatları, fotogrametrik amaçlı olarak resim koordinat ölçüsü yapan programlarla ölçülmüştür. Kameraların geometrik performanslarının belirlenmesi için dört farklı matematik temele dayalı modeller ile çalışılmıştır. Bu modeller, Elcovision 10 programına ait matematik model, Direk Lineer Transformasyon metodu (DLT), İlave Parametreli Işın Demetleri modeli ve BLUH yazılımına ait matematik modeldir. Kullanılan metotların tümü kollinarite eşitliklerini baz almakta, fakat içerdikleri sistematik hata kaynaklarını belirleme parametreleri bakımından farklı özelliktedirler. Bu modeller ile elde edilen sonuçlar karşılaştırılarak kameraların geometrik potansiyellerinin hangi metotla en iyi şekilde belirlenebileceği tespit edilmiştir. Ayrıca farklı geometrik çözünürlüğe sahip kameralar, sağladıkları geometrik doğruluk yönünden karşılaştırılmıştır. Kamera sistemlerinin radyometrik özelliklerini belirlemek için tam siyah ve tam beyaz ortamlardaki tepkileri tespit edilmiş ve kayıt yüzeylerindeki bozuk pikseller belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Dijital Fotogrametri, Dijital Kamera, Kalibrasyon, Geometrik Doğruluk, Radyometrik Özellikler, DLT Metodu, Işın Demetleri Metodu VI