Ortaokul 5.sınıf türkçe ders kitaplarındaki metinlerin kişilik tiplerine göre incelenmesi

Bu çalışmanın temel amacı ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan metinleri beş faktör kişilik modeli "dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk (öz disiplin), nevrotiklik, gelişime/deneyime açıklık" bakımından incelemektir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma materyali Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne göre hazırlanan ve 2024 - 2025 eğitim ve öğretim yılında okutulan, Millî Eğitim Bakanlığı Yayınevi tarafından basılan 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı I ve II'de tespit edilen 18 hikâye edici metinden oluşmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda beş faktör kişilik modeli göz önünde bulundurularak metinler okunmuş ve o metinlerden beş faktör kişilik özelliğini yansıtan örnek parçalar tespit edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma sonucunda 5. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan hikâye edici metinlerdeki karakter özelliklerinin toplamda 151 kere tekrar edildiği tespit edilmiştir. Ayrıca en çok tekrar eden kişilik özelliğinin sorumluluk olduğu belirlenirken onu sırasıyla deneyime açıklık, uyumluluk, dışa dönüklük ve duygusal dengenin izlediği görülmüştür. İncelenen metinlerde kişilik özelliklerinin en çok tekrar edildiği metnin "Her Yüreğe Nakış Gerek" (f= 15) metni olduğu, kişilik özelliklerinin en az tekrar edildiği metinlerin ise "Gözüm Arkada Kalmayacak" (f= 5) ile "Ne Olacak Bu Yemek Sorunu" (f= 5) metinleri olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarından hareketle çeşitli önerilerde bulunulmuştur.