Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin ışık kirliliği farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada, araştırmaya katılan ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin ışık kirliliği konusundaki farkındalık düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi ve ışık kirliliği farkındalık ölçeği geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2019-2020 öğretim yılı güz döneminde, Aksaray il merkezindeki okullarda öğrenim görmekte olan, toplam 246 (114 erkek; 132 kız) öğrenciye uygulanmıştır. Araştırmada, betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen "Işık Kirliliği Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Veri analizinde SPSS-22 programı kullanılmıştır. Ölçek geliştirme çalışmasında elde edilen verilerin geçerlik çalışması kapsamında, faktör analizi için uygunluğunu belirlemek için hesaplanan KMO katsayısı KMO=0.927 ve Barlett testi (p=0.000) anlamlı bulunmuştur. Yapılan faktör analizi sonucunda, Işık Kirliliği Farkındalık Ölçeği 20 madde olarak belirlenmiştir. Ölçeğe ait Cronbach alfa güvenirlik katsayısı α=0.917; Spearman Brown iki yarı test korelasyonu ise 0.85 olarak hesaplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler kullanılmış, karşılaştırmalar ise bağımsız gruplar için t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile yapılmıştır. Analizlerden elde edilen bulgulara göre araştırmaya katılan kız öğrenciler ile erkek öğrenciler arasında, kız öğrencilerin lehine tespit edilen 3.84 puanlık ortalama farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (t(3,202)=244; p<.001). Gözlem evine giden öğrenciler ile gözlem evine gitmeyen öğrenciler arasında, gözlem evine gitmeyen öğrencilerin lehine tespit edilen 1,91 puanlık farkındalık puan farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (t(-712)=27,82; p>.05). Gökyüzünü seyreden ile gökyüzünü seyretmeyen öğrenciler arasında, gökyüzünü seyreden öğrencilerin lehine tespit edilen 2,32 puanlık farkındalık puan farkı anlamlı bulunmamıştır (t(1,486)=27,82; p>.05). Anne ve baba eğitim durumu değişkenlerine göre öğrencilerin ışık kirliliği farkındalık ortalamaları arasında tespit edilen ortalama farkları anlamlı bulunmamıştır (Sırasıyla (F(3-245)=,760 ve F(3-243)=,744; p>.05). Araştırma sonunda, elde edilen sonuçlar literatüre dayalı olarak tartışılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.