Ortaokul matematik öğretmen adaylarının matematiksel söylem gelişiminin klinik danışmanlık modeli kapsamında incelenmesi

Matematiği sayılar, şekiller ve bunlar arasındaki ilişkiler olarak tanımlayabiliriz. Buna rağmen matematiğin üzerinde karar kılınan tek bir tanımı ve tek bir anlamı yoktur. Diğer taraftan dünyanın herhangi bir yerindeki bir araştırmacı, öğretmen ya da öğrenci olsun birbiri ile aynı dili konuşmasa bile yaptığı matematiği anlayabilmektedir çünkü matematik kendi terminolojisi olan, kendine has kavramları, sembolleri ve kelimeleri olan bir dildir. Bu özelliği dolayısıyla matematik, söylemler yoluyla öğretilmekte ve öğrenilmektedir. Bu araştırmada mesleğin daha ilk safhasında olan ortaokul matematik öğretmen adaylarının matematiksel söylemlerinin gelişimi Klinik Danışmanlık Modeli (KDM) kapsamında incelenmiştir. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada araştırma deseni olarak durum çalışması tercih edilmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın katılımcıları, ortaokul matematik öğretmenliği son sınıfta okuyan ve Öğretmenlik Uygulaması-I dersini alan üç öğretmen adayı, öğretmenlik uygulaması derslerin gerçekleştiği sınıfta yer alan öğrenciler ve bu süreçte öğretmen adaylarına KDM kapsamında danışmanlık ve rehberlik rolünü yürütmekte olan uygulama öğretmeni ve uygulama öğretim elemanından oluşmuştur. Araştırma 12 haftalık öğretmenlik uygulaması sürecinin 8 haftasını kapsamıştır. Araştırmanın verileri gözlemler, görüşmeler, video-ses kaydı ve alan notları ile toplanmıştır. Araştırmanın analiz sürecine KDM ve matematiksel söylem gelişiminin kuramsal çerçevesi yön vermiştir. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz ve söylem analizi yaklaşımı tercih edilmiştir. Tüm haftalarda işlenen derslerde farklı zaman aralıklarında "Öğretmen" ve "Öğretmen-Sınıf" söylem türleri ilk haftalarda, "Öğrenci-Öğrenci" ve "Öğretmen-Öğrenci" söylem türlerinin son haftalarda daha çok yoğunlaştığı görülmüştür. Bunun yanında en çok tercih edilen söylem türü "Öğrenci-Öğrenci" söylemi olmuştur. KDM kapsamında öğretmen adaylarına sağlanan danışmanlık ve rehberlik sonucunda araştırmada" Öğretmen" ve "Öğretmen-Sınıf" söylem türlerinin kullanımı son haftalara doğru azalırken, "Öğrenci-Öğrenci" ve "Öğretmen-Öğrenci" söylem türlerinin kullanımının son haftalara doğru arttığı görülmüştür. Bu bağlamda matematik öğretmen adaylarının KDM kapsamında matematiksel söylemlerinin geliştiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar alan yazınla karşılaştırılarak tartışılmış ve gelecekteki araştırma ve araştırmacılar için yol gösterici öneriler sunulmuştur.