Ortaokul matematik öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının ders kitabı kullanımına ilişkin görüşlerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, ortaokul matematik öğretmenlerinin ders kitabı kullanım durumlarını matematik öğretmenleri ile matematik öğretmeni adaylarının bakış açılarıyla değerlendirmektir. Araştırma, bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden temel nitel araştırma deseni ile yürütülmüştür. Katılımcılar, maksimum çeşitlilik örneklemesi ve kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılarak belirlenmiştir. Afyonkarahisar iline bağlı ortaokullarda görev yapan 12 matematik öğretmeni ve Afyon Kocatepe Üniversitesi İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bölümü 4. sınıf öğrencilerinden oluşan 8 matematik öğretmeni adayı araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğretmen ve öğretmen adayları için hazırlanan iki ayrı " Yarı-Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Toplanan veriler, içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda öğretmenlerin, 5. sınıf matematik ders kitaplarını her zaman kullandıkları, diğer sınıf düzeylerine ait ders kitaplarını genellikle ödev vermek için kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının gözlemlerine göre de öğretmenler ders kitabı dışında kaynak kitap ve z-kitap kullanmaktadırlar. Katılımcılar, ders kitaplarında soru sayısı ve soru çeşitliliğini az bulduklarını, soruların LGS ile uyumlu olmadığını, konu anlatımının dağınık yapıda olduğunu ifade etmişlerdir. Öğretmen ve öğretmen adaylarına göre, 5. sınıf ders kitaplarında beceri temelli soru ve etkinlikler vardır. Ancak katılımcıların ifadelerinden öğrencilerin ders kitabında yer alan etkinlikleri anlamakta ve yorumlamakta zorluk çekmektedirler. Öğretmenler 5. sınıf ders kitaplarında, ölçme değerlendirme yapmak, ödev vermek için yeterli soru ve etkinlik olmadığını düşünmektedirler. Katılımcılardan bazıları, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile değişen yeni ders kitaplarıyla birlikte ders kitabı kullanımının artacağını düşünmektedir. Bazı katılımcılar ise, ders kitabının kaynak veya z-kitaplarla birlikte kullanılacağı öngörüsüne sahiptir. Elde edilen bulgular doğrultusunda matematik ders kitabında soru sayısının artırılması, kitapta yer alan soru ve etkinliklerin merkezi sınavda yer alan soru sayılarıyla uyumlu olması, ders kitabının etkileşimli içeriğe sahip olması önerilerinde bulunulmuştur.