Ortaokul öğrencilerindeki matematik kaygısının ebeveyn matematik kaygısı ve ebeveyn desteği ile ilişkisinin incelenmesi

Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin matematik kaygısı düzeyleri ile ebeveyn matematik kaygısı, ebeveyn desteği ve baskısı arasındaki ilişkiler incelemek amaçlanmış; ayrıca öğrencilerin matematik kaygısı ile akademik başarıları arasındaki ilişki değerlendirilmek istenmiştir. Bunun yanı sıra, cinsiyet, sınıf düzeyi, ebeveyn eğitim düzeyi ve sosyoekonomik durum gibi bireysel değişkenlerin öğrencilerin kaygı düzeylerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel araştırma desenlerinden ilişkisel model ile yürütülmüştür. Örneklem grubu, Akdeniz Bölgesindeki bir merkez ilçede bulunan ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler arasından olasılıklı örnekleme yöntemlerinden sistematik örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 610 öğrenci ve onların ebeveynlerinden (anne veya baba) oluşan 610 kişilik bir grubu kapsamaktadır. Veriler, Matematik Kaygısı Derecelendirme Ölçeği İlköğretim Formu, Ebeveyn Matematik Kaygısı Ölçeği, Ebeveyn Akademik Başarı Desteği ve Baskısı Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin genel matematik kaygısı düzeylerinin düşük olduğunu göstermiştir. Kaygı alt boyutları arasında en yüksek ortalama sınav ve öğretmen kaynaklı kaygılarda görülmüştür. Cinsiyet değişkenine göre kız öğrenciler, tüm alt boyutlarda erkek öğrencilere kıyasla daha yüksek kaygı düzeyi sergilemiştir. Sınıf düzeyine göre yalnızca işlem kaygısında anlamlı farklılık bulunmuş; beşinci sınıf öğrencileri daha yüksek işlem kaygısı yaşamıştır. Anne eğitim düzeyine göre bazı alt boyutlarda anlamlı farklılık bulunurken, baba eğitim düzeyi ve sosyoekonomik düzeye göre anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Spearman korelasyon analizi sonucunda, öğrencilerin matematik kaygısı ile akademik başarıları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin matematik kaygısı ile ebeveyn matematik kaygısı ve ebeveyn baskısı arasında pozitif, ebeveyn desteği ile ise negatif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar, matematik kaygısının hem bireysel hem de çevresel faktörlerle şekillendiğini ortaya koymaktadır.