Ortaokul öğrencilerinin çevre okuryazarlığı düzeylerinin incelenmesi.

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin çevre okuryazarlık düzeylerini belirlemek ve çeşitli değişkenlerin çevre okuryazarlık düzeylerine olan etkisini incelemektir. Araştırma, 2013–2014 eğitim-öğretim yılında Bitlis İli'nin merkezinde rastgele yöntemle seçilen 6 ortaokulda öğrenim gören 525 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir (5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Veri toplamak amacıyla "İlköğretim Çevre Okur-Yazarlığı Anketi" kullanılmıştır. Bu anket; "Kişisel Bilgi Formu'', 19 çoktan seçmeli ve 3 doğru-yanlış sorusu olmak üzere toplam 22 sorudan oluşan ''Çevre Bilgi Testi'', 14 cümleden oluşan "Çevreye Yönelik Duyuşsal Eğilimler Ölçeği'' ve 26 cümleden oluşan "Çevreye Yönelik Sorumlu Davranış Ölçeği''ni içermektedir. Verilerin analizi için SPSS istatistik programı kullanılmıştır. Verilerin analizi için; betimsel istatistik, Mann Whitney U-Testi ile Kruskal Wallis H-Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin çevre okuryazarlık düzeylerinin orta seviyede olduğu bulunmuştur. Cinsiyet, baba eğitim durumu, çevre ve doğa ile ilgili haber ve bilgileri merak etme düzeyleri, son bir yıl içerisinde doğal alanlara gitme sıklığı ve ailede çevre kirliliği konusunda endişe duyan bireyin bulunma durumlarına göre çevre okuryazarlık düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık görülürken; sınıf düzeyi, anaokulu veya kreşe gitme durumu, anne eğitim durumu ile çevre okuryazarlık düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Ayrıca öğrencilerin çevre bilgileri ve çevreye yönelik duyuşsal eğilim puanları yüksek düzeyde, çevreye yönelik sorumlu davranış puanları ise orta düzeyde bulunmuştur. Çalışmada ayrıca, çevre okuryazarlığının boyutları olan çevre bilgisi, çevreye yönelik duyuşsal eğilim ve sorumlu davranış değişkenleri bağımsız değişkenlere göre karşılaştırılmış ve sonuçları sunulmuştur. Çalışmanın sonucunda bireylerin çevre okuryazarlık düzeyleri ve çevre eğitimine katkısı olabileceği düşünülen bazı öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Çevre, Çevre eğitimi, Çevre okuryazarlığı, Çevresel bilgi, Çevresel duyuş, Çevresel davranış, Çevre sorunları.