Ortaokul öğrencilerinin dijitalokuryazarlıkları ile bilgi işlemsel düşünme becerisi öz yeterlikleri arasında kodlamaya yönelik tutumlarının aracı rolü

Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin dijital okuryazarlığı ile bilgi işlemsel düşünme becerisi özyeterliği arasında kodlamaya yönelik tutumlarının aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmada ortaokul öğrencilerinin dijital okuryazarlığı, bilgi işlemsel düşünme becerisi özyeterliği ile kodlayama yönelik tutumları arasındaki ilişkiler ağını ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli ile yürütülmüştür. Değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymak için yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Bu araştırmanın katılımcıları 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Kırşehir ili Merkez ilçesinde bulunan devlet ortaokullarında 5., 6., 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören 1005 öğrencidir. Katılımcılar uygun örneklem yöntemi ile seçilmiştir. Katılımcılara gerekli ön bilgi ve talimatlar verildikten sonra, kişisel bilgi formu, dijital okuryazarlık ölçeği, bilgi işlemsel düşünme becerisi özyeterliği ölçeği ve kodlamaya yönelik tutum ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 27 ve AMOS 23 paket programları kullanılmıştır. Verilerin çarpıklık basıklık değerleri incelenerek normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre dijital okuryazarlık düzeylerinin genel ve alt boyutlarda ortalamanın üzerindedir. Bilgi işlemsel düşünme becerisi öz yeterlik düzeyleri genel ve alt boyutlarda ortalamanın üzerindedir. Kodlamaya yönelik tutum düzeyleri ortalamanın üzerindedir. Öğrencilerin dijital okuryazarlıkları karşılaştırıldığında erkeklerin kadınlara göre dijital okuryazarlık düzeyleri anlamlı olarak daha yüksektir. Sınıf düzeyine göre ise 5. sınıfların dijital okuryazarlıkları 6., 7. ve 8. sınıflardan anlamlı olarak düşüktür. Evde bilgisayarı olanların olmayanlara göre dijital okuryazarlıkları anlamlı olarak daha yüksektir. Günlük bilgisayar kullanımı 3 saatten fazla olanların dijital okuryazarlıkları daha az olanlara göre anlamlı olarak daha yüksektir. Bilgi işlemsel düşünme becerisi öz yeterlik algıları ise evde bilgisayarı olanların olmayanlara göre anlamlı olarak yüksekken, cinsiyete, sınıf düzeyine ve günlük bilgisayar kullanım süresine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Kodlamaya yönelik tutumları ise cinsiyete, sınıf düzeyine, evde bilgisayar olma durumuna ve günlük bilgisayar kullanım süresine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Dijital okuryazarlık ile bilgi işlemsel düşünme becerisi öz yeterliği arasında kodlamaya yönelik tutumun kısmi aracı bir role sahip olduğu tespit edilmiştir. Dijital okuryazarlığın bilgi işlemsel düşünme öz yeterliğini pozitif yönde yordadığı, dijital okuryazarlığın kodlamaya yönelik tutumu pozitif yönde yordadığı, kodlamaya yönelik tutumun bilgi işlemsel düşünme öz yeterliğini pozitif yönde yordadığı araştırmanın bulgularındandır. Bu sonuçlardan yola çıkarak öğretim programlarında öğrencilerin hem dijital okuryazarlığın hem de kodlamaya yönelik olumlu tutumların desteklenmesine yönelik etkinliklere ver verilerek, bilgi işlemsel düşünme becerisi öz yeterliklerinin artırılması sağlanabilir.