Ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik kaygılarının farklı değişkenlere göre incelenmesi

Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik kaygılarının sınıf düzeylerine göre değişimi incelenmiştir. Bu doğrultuda ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik kaygılarının cinsiyete, ailenin ekonomik düzeyine, akademik başarıya, aile eğitim düzeyine, geçmiş öğrenmelerine ve yaşanılan yere göre değişimi ele alınmıştır. Araştırma sürecinde nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında Türkiye'nin farklı bölgelerinde ortaokul düzeyinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıf düzeyindeki öğrencilerden normal öğretim yapan, ikili öğretim yapan, taşımalı, yatılı, özel, imam hatip gibi okul türlerine göre örneklem oluşturulmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Fen Bilimleri Dersine Yönelik Kaygı Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek üç faktörden oluşmaktadır. Bu faktörler ders kaygısı, sınav kaygısı ve ilgi olarak sınıflandırılmıştır. Verilerin analizinde ise SPSS istatistiksel analiz programından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda cinsiyete, sınıf düzeyine, okullarda uygulana öğretim şekillerine, okul türüne, yaşanılan yere, ailenin ekonomik durumuna, akademik başarı, ebeveyn eğitim durumu, geçmiş öğrenmeler, ders içi öğrenme ve ders dışı uygulamalara göre fen bilimleri dersine yönelik kaygı olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu süreçte sınıf seviyesi arttıkça kaygının arttığı ve kızların erkeklere göre daha kaygılı olduğu belirlenmiştir. İkili öğretim ve büyükşehirde öğrenim gören çocukların daha kaygılı oldukları, okul türüne göre yatılı ve taşımalı okullardaki bireylerin kaygılarının fazla olduğu, ailenin eğitim durumu ve ekonomik gelirinin arttıkça kaygının azaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca bireyin geçmiş öğrenmeleri, akademik başarısı, ders dışı aldığı destekler kaygının daha az olmasında etkili olmaktadır. Ders içi uygulamalarda ise deney uygulamalarının kaygıyı azalttığı görülmüştür. Kaygıyı azaltmak için ortaöğretime geçiş sınavının aşamalı olarak gerçekleştirilmesi, derslerin etkinlik temelli olarak yapılandırılması önerilmektedir.