Ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ile fair play davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ile fair play davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim-öğretim döneminde Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaokullarda öğrenim gören ortaokul öğrencileri, araştırmanın örneklemini ise Batman ili ortaokullarında öğrenim gören 686 gönüllü öğrenci (357 kadın, 329 erkek) oluşturmaktadır. Çalışmamızda nicel yöntemlerden tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu, Özgenel vd. (2019) tarafından geliştirilen “Ergenler için Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği” ve Efe (2006) tarafından geliştirilen; Temel vd. (2021) tarafından günümüz öğretim programlarına uyarlanan “Fair Play Davranışlarını Sergileme Sıklığı Ölçeği” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, frekans ve yüzdelik dağılımları incelenmiştir. Yapılan normallik sınamasında verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. İkili grupların analizinde bağımsız örneklemler için t testi, üç ve üzeri grubun karşılaştırmalı analizlerinde tek yönlü varyans analizi; farklılıkları belirlemek için Post-Hoc analizleri tercihinde grupların varyanslarının homojenlik durumlarına göre Tamhane’s ve Scheffe testlerinden yararlanılmıştır. İlişkisel analizler için korelasyon ve regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonuçları incelendiğinde ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı düzeylerinde cinsiyet değişkenine göre erkek öğrenciler lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Sınıf düzeyi, yaş, anne-baba eğitim düzeyi, spor türü ve sporcu lisansı değişkenlerine göre anlamlı farklılık saptanmamıştır. Ortaokul öğrencilerinin fair play davranışları sergileme sıklıklarında cinsiyet, sınıf düzeyi, yaş, spor türü ve sporcu lisansı değişkenine göre anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Anne-baba eğitim düzeyi değişkenlerinin toplam puanlarında anlamlı bir farklılık görülmezken, ölçek alt boyutlarından olumsuz davranış ve rakip alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre sosyal medya bağımlılığı ile fair play davranışı sergileme sıklığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre sosyal medya bağımlılığı arttığında, fair play davranışı sergileme sıklığına olan eğilimi olumlu yönde etkilediği ancak bu etkinin anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmamızda elde edilen bu sonuçlara göre ortaokul öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı düzeyleri düşük düzeyde, fair play davranışları sergileme sıklıkları ise orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir.