Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki kurmaca metinler üzerine inceleme

Araştırmada, ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki kurmaca metinlerin biçim, içerik ve okunabilirlik bakımından çocukların düzeyine ne kadar uygun olduğunun ortaya konması amaçlanmıştır. Tarama modelinin kullanıldığı bu nitel araştırmanın evrenini, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2017-2018 eğitim öğretim yılında ortaokullarda okutulması onaylanan dört yayınevine ait altı Türkçe ders kitabındaki (5,6,7,8. sınıf) 78 kurmaca metin oluşturmaktadır. Bunlardan örneklem olarak seçilen 32 kurmaca metinde, doküman analizi tekniği uygulanmıştır. Bu kurmaca metinler; içerik özellikleri (tür, tema, konu, olay örgüsü, kişi kadrosu, mekân, zaman, bakış açısı ve anlatıcı, ana düşünce ve yardımcı düşünceler, dil ve üslup, başlık-metin uygunluğu, metnin türe uygunluğu), biçimsel özellikler (metin-resim ilişkisi, sayfa düzeni) ve metnin okunabilirliği olmak üzere üç ana başlık ve toplam on dört alt başlıkta, çocuğa görelik ilkesi temel alınarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda, elde edilen nicel sonuçlar tablolarla sunulmuştur. Ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan kurmaca metinlerin, çocukların düzeyine ve Türkçe Öğretim Programı'na büyük oranda uygun olduğu görülmüştür. Uygun olmayan hususlar ise açıklamalarla ortaya konmuş ve ders kitaplarında yer verilecek kurmaca metinlerle ilgili önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Ortaokul Türkçe ders kitapları, kurmaca metin, edebî tür, çocuğa görelik, Türkçe eğitimi.