Ortaokul Türkçe ders kitaplarının halk bilimi unsurları açısından incelenmesi

Halk kültürü ögelerinin öğrencilere aktarımı noktasında öğretmenlerin en büyük destekçisi hiç kuşkusuz ders kitaplarıdır. Türkçe ders kitapları sayesinde öğrenciler öz kültürleri ile tanışma fırsatı yakalayıp onları korumaları gerektiği bilincine erişirler. Bu önem doğrultusunda MEB tarafından basılıp okullarda dağıtımı yapılan Türkçe ders kitaplarındaki halk bilimi unsurlarının yeterliliği, niteliği ve çeşitliliği bu araştırma kapsamında incelenmeye çalışılmıştır. Çalışma 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki halk bilimi unsurlarını tespit etmek ve ne şekilde işlendiğini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada betimsel tarama modelini kullanılmıştır. Araştırmada 6, 7 ve 8. sınıf düzeyinden ikişer kitap; 5. sınıf düzeyinde bir kitap olmak üzere toplam yedi kitap incelenmiştir. Ders kitapları, Uluslararası Halk Bilimi Kongresinde temel alınan beş ana başlığa (halk edebiyatı, maddi kültür, gelenek- görenek ve inançlar, oyun-eğlence ve müzik, genel konular) göre incelenmiştir. Çalışma sonucunda halk edebiyatına ait 142, maddi kültüre ait 48, gelenek-görenek ve inançlara ait 30, müzik-oyun eğlenceye ait 36, genel konulara ait 38 halk bilimi unsuru tespit edilmiştir. Halk edebiyatı unsurlarının eserlerde daha fazla yer aldığı belirlenmiştir. Metinlerde halk edebiyatı unsurlarından bazı metin türlerine ve Karagöz haricinde geleneksel Türk tiyatrolarına yer verilmediği tespit edilmiştir. Metin türlerinde, metinlerde yer verilen halk bilimi unsurlarında ve metinlerde işlenen konularda tekrara düşüldüğü, çeşitliliğe yer verilmediği tespit edilmiştir. Ders kitaplarının halk bilimi unsurlarını tanıtmada ve kültür unsurlarını dengeli bir şekilde gelecek kuşaklara aktarmada yeterli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türkçe ders kitapları, halk kültürü, halk bilimi, kültürel unsurlar