Ortaokul yedinci sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programının CIPP modeline göre değerlendirilmesi

Bu çalışmada, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2018 yılında yayımlanarak yürürlüğe giren ortaokul 7. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı'nın Stufflebeam'in Bağlam-Girdi-Süreç-Ürün Modeli temelinde öğretmen görüşleri bağlamında değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar ilinde Milli Eğitim Bakanlığı (MEB)'e bağlı ortaokullarda görev yapan 30 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada durum çalışması deseni kullanılmıştır ve veriler doküman analizi ile görüşme tekniği aracılığıyla sağlanmıştır. Çalışmada MEB tarafından hazırlanan 2018 ve 2024 yılları 7. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretim programları incelenmiştir. Ayrıca 7. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretmenleri ile araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Programın bağlam boyutunda; öğretim programının felsefi dayanaklar bakımından uygun şekilde tasarlandığı fakat bu tasarımın uygulamaya geçirilemediği, amaçların öğrenci özelliklerine ve güncel gelişmelere uygun olduğu ayrıca öğrenci ihtiyaçlarını karşıladığı, öğretmen ve öğrencilerin bireysel farklılıklarını dikkate alma noktasında gözden geçirilmesi gerektiği, bireyin tüm yönleriyle gelişimini sağladığı, uygulama süresinin yeterli olduğu, sonuçlarına ulaşılmıştır. Girdi boyutunda; program kazanımlarının birey-toplum-konu alanı ihtiyaçlarını karşıladığı, kısmi anlamda tutarlı olduğu ve daha çok bilişsel alana yönelik olduğu, öğrenci davranışına dönük olduğu, ortaokul kademesi ve öğretim programı genel amaçları ile uyumlu olduğu şeklinde sonuçlar elde edilmiştir. Öğretim programının içeriğine yönelik ise program hedeflerine uygun olduğu, kısmen aşamalı olduğu, öğretim programı amaçlarıyla uyumlu olduğu şeklinde sonuçlara ulaşılmıştır. Ayrıca, öğretmenlerin kendilerini programı uygulama konusunda yeterli gördüğü, ders kitabının programın amaçlarını gerçekleştirmeye yönelik tam olarak yeterli olmadığı, programda yer alan kavram ve terimlerin gözden geçirilmesi gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Süreç boyutunda; programın uygulanması esnasında öğretmenlerin sunuş yolu stratejisi ve yöntem olarak da anlatım yöntemini tercih ettikleri, etkinlik olarak çoğunlukla araştırma, drama ve ayet-hadis bulma etkinliklerini uyguladıkları, kazanımları süreçte öğrencinin merkezde olmasını, sure-dua ve ibadet öğretiminde sesli materyallere başvurulmasını vurguladıkları tespit edilmiştir. Ayrıca, programın içeriğinden, materyal kullanımı eksikliğinden ve sınıf mevcudunun fazla olmasından kaynaklı çeşitli sorunların yaşanmakta olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ürün boyutunda; programın değerlendirme türlerinin ve ölçme araçlarının tam olarak etkili olmadığı, öğrencilere özellikle peygamberlerin hayatına dair bilgiler, problem çözme ve eleştirel düşünme becerisi, çeşitli değerler, kültürel farkındalık yetkinliği ve olumlu tutum kazandırdığı, öğretmen ve öğrencilerin beklentilerini karşılama konusunda yeterli olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca programın içeriğine yönelik öğretmenlerin çeşitli önerilerde bulunduğu görülmüştür.