Ortognatik cerrahi hastalarında nüksün elektromyografi ve hareket analizi yöntemi ile incelenmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı ortognatik cerrahinin stabilitesiyle çiğneme kaslarının aktivasyonu arasındaki ilişkinin araştırılması amacıyla iskeletsel Sınıf III ortognatik cerrahi geçirmiş bireylerin ve iskeletsel Sınıf I anomaliye sahip bireylerin çiğneme kas aktivitelerinin sEMG ve çene kinematiğinin de hareket analizi yöntemleri ile değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışmamız 28 iskeletsel Sınıf III anomaliye sahip ortognatik cerrahi grubu, 28 iskeletsel Sınıf I kontrol grubu olmak üzere 56 bireyden oluşmaktadır. Cerrahi grubundaki bireylerin yaş ortalaması 20±4,1 yıl; kontrol grubundaki bireylerin 18,32±1,3 yıldır. Ortognatik cerrahi grubundan; ortognatik cerrahi öncesi (T0), ortognatik cerrahi sonrası ortodontik tedavi bitiminde (T1) ve ortognatik cerrahiden en az iki yıl sonra (T2) lateral sefalometrik kayıtlar alınarak, ortognatik cerrahi tedavi stabilizasyon bakımından incelenmiştir. Kontrol grubundan ise tek bir lateral sefalometrik kayıt alınmıştır (T0). Masseter, temporal, suprahyoid ve mental kasların sEMG ve hareket analizi kayıtları (kinematik değerlendirme) iki grupta incelenmiştir. Mann Whitney U testi, Firedman testi, Spearman ve ICC korelasyon testleri uygulanmıştır. Bulgular: Ortognatik cerrahi grubundan T0,T1 ve T2 zamanlarında alınan lateral sefalometrik analizler ile iskeletsel ve dental yapıların stabil olduğu görülmüştür. İki grup arasındaki sEMG verileri incelendiğinde; masseter, temporal, mental ve suprahyoid kas aktivasyonları cerrahi grubunda daha düşük bulunmuştur (p=0.01). Kinematik veriler incelendiğinde ağız açıp-kapama esnasındaki sapma değerlerinin X° ekseninde ve Y (mm) ekseninde farklılık göstermediği; Y° eksenindeki açısal farklılıkların ise kontrol grubunda daha düşük olduğu, X (mm), Z° ve Z (mm) farklılıklarının ise cerrahi grubunda daha düşük olduğu gözlenmiştir (p=0.01). Sonuç: Ortognatik cerrahi grubunda nüks değerlendirilmiş ve sonuçların stabil olduğu gözlemlenmiştir. Düşük bulunan kas aktiviteleri, dentofasiyal deformitenin kökeniyle ve cerrahi sonrası kas dokularında yeniden oluşan denge ile ilişkilendirilmiştir. Kinematik verilerde kontrol grubundaki sapmaların ortognatik cerrahi grubuna göre fazlalığı; ortognatik cerrahi ile dentofasiyal anomalilerin uzayın üç yönünde dengeli yapı ve fonksiyonun elde edildiğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Ortognatik cerrahi, sEMG, Hareket analizi, iskeletsel Sınıf III anomali