Osmaniye Havzası'nın tektonik jeomorfolojisi ve depremselliği

Bu çalışma, Osmaniye havzasının tektonik jeomorfolojisini ve depremselliğini araştırmaya dayanır. Saha ile ilgili çalışmalar olduğu halde tektonik jeomorfoloji ve depremselliği kapsayan bir çalışmanın olmaması bizi böyle bir araştırma yapmaya sevk etmiştir. Amaç Akdeniz Bölgesi'nde yer alan ve karmaşık tektonik yapısıyla öne çıkan "Osmaniye Havzası'nın" tektonik jeomorfolojisini ve depremselliğini detaylı bir şekilde incelemektir. Havza, Arabistan ve Anadolu levhalarının etkileşim zonunda olması nedeniyle aktif fay sistemlerinin etkisi altında gelişmiş ve bu durum belirgin jeomorfolojik özelliklerin yanı sıra yüksek sismik aktivite potansiyelini de beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda, çalışmada havzanın jeolojik geçmişi, güncel tektonik hareketleri ve bunların yüzey morfolojisine olan etkileri kapsamlı bir şekilde ele alınacaktır. Osmaniye Havzası'nın jeolojik durumu, Paleozoyik'ten Kuvaterner'e kadar uzanan çeşitli formasyonların oluşumlarını içermektedir. Bölge, Doğu Anadolu Fay Zonu, Karataş-Osmaniye Fay Zonu ve İskenderun-Düziçi Fay Zonu gibi önemli fay sistemlerinin etkisi altındadır. Bu faylar, havzanın tektonik evrimini ve günümüzdeki yapısal özelliklerini derinden etkilemiştir. Özellikle DAFZ'ın bölgedeki rolü ve diğer faylarla olan etkileşimi, havzanın depremselliğinin anlaşılması açısından kritik öneme sahiptir. Tektonik aktivite, Osmaniye Havzası'ndaki yer şekillerinin gelişiminde temel bir rol oynamıştır. Havzanın oluşumu ve jeomorfolojik evrimi, tektonik çöküntü ve sedimentasyon süreçleriyle yakından ilişkilidir. Amanos Dağları'nın yükselimi ve Karataş-Osmaniye Fayı gibi fayların etkisi, ovanın günümüzdeki morfolojisinin ortaya çıkmasında önemli rol oynamıştır. Ayrıca, Ceyhan Nehri, Horu (Hamis) çayı, Kalecik deresi ve Karaçay gibi akarsular morfolojinin belirlenmesinde etkili olmuştur. Osmaniye Havzası ve çevresi, tarihsel ve aletsel dönemlerde önemli deprem aktivitelerine sahne olmuştur. Tarihi kayıtlara göre bölgede büyük depremler meydana gelmiş olup, aletsel dönemde de çok sayıda sismik aktivite kaydedilmiştir. Özellikle Osmaniye şehir merkezi ve yakınındaki yerleşim yerlerinin doğrudan diri fay hatları üzerinde yer alması, bölgedeki deprem riskini yüksek tutmaktadır. Yakın zamanlarda yaşanan depremler, bölgenin sismik hassasiyetini açıkça ortaya koymuştur. Çalışmada, Osmaniye Havzası'nı etkileyen aktif fayların tanımlanması, karakterizasyonu ve sismik potansiyelleri üzerine mevcut araştırmalar detaylı olarak incelenmiştir. Karataş-Osmaniye Fay Zonu, İskenderun-Düziçi Fay Zonu ve Doğu Anadolu Fay Zonu'nun bölgedeki deprem potansiyeline olan etkisi değerlendirilmektedir. Elde edilen veriler ışığında, gelecekteki deprem olasılıkları ve sismik tehlike değerlendirmesi üzerine çıkarımlarda bulunulmuştur. Sonuç olarak, bu tez çalışması Osmaniye Havzası'nın tektonik jeomorfolojisi ve depremselliği arasındaki karmaşık ilişkiyi ortaya koyarak, bölgenin jeolojik yapısını ve sismik risklerini kapsamlı bir şekilde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular, afet risk yönetimi, arazi kullanım planlaması ve sürdürülebilir kalkınma stratejileri için önemli bir bilimsel temel oluşturacaktır. Ayrıca, gelecekteki araştırmalar için de yol gösterici olması hedeflenmektedir.