Osmaniye'de üretilen bazı yerfıstıklarından yerfıstığı yağına aflatoksin geçişinin incelenmesi

Bu araştırmada, Osmaniye ilinde iç fıstık üretimi yapılan fabrikalardan şekil, boyut ve tat bakımından tüketime uygun olmayan, düşük kalite fıstıklar ve bu fıstıklardan; solvent ekstraksiyon yardımıyla, soğuk presyon yöntemiyle, kavrulan fıstıkların soğuk presyonu ve endüstriyel yöntemle elde edilen yağlar HPLC cihazıyla aflatoksin (B1, B2, G1, G2) yönünden incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; yerfıstıklarında AFB1 ve AFB2 miktarları sırasıyla 41.59-221.8 µg/kg ve 5.88-40.93 µg/kg arasında değişmiştir. Solvent ekstraksiyon yönteminde AFB1 ve AFB2 miktarları sırasıyla 6.08-59.89 µg/kg ve 0.99-13.11 µg/kg arasında belirlenmiştir. Kavrulan fıstıkların soğuk presyonu yönteminde AFB1 ve AFB2 miktarları 6.63-85.09 µg/kg ve 1.14-26.19 µg/kg arasında tespit edilmiştir. AFB1 ve AFB2 miktarları soğuk presyon yönteminde sırasıyla 10.51-88.67 µg/kg ve 1.66-30.05 µg/kg arasında bulunmuştur. Endüstriyel yöntemde AFB1 ve AFB2 tespit edilememiştir. Ayrıca, hem yerfıstıklarında hem de bu fıstıklardan elde edilen yağlarda AFG1 ve AFG2 bulunamamıştır. Gıda kodeksine göre endüstriyel yöntemle elde edilen yağlar hariç yerfıstıklarında ve yerfıstığı yağlarında aflatoksin miktarları yasal sınırların üzerinde bulunmuştur. Yerfıstıklarından, yerfıstığı yağına AFB1 ve AFB2 geçişi en fazla soğuk presyon yönteminde (AFB1: %40, AFB2: %69) gerçekleşmiş, bunu kavrulan fıstıkların soğuk presyonu yöntemi (AFB1: %35, AFB2: %62) takip etmiş, en az geçiş solvent ekstraksiyon yönteminde (AFB1: %29, AFB2: %35) meydana gelmiş ve endüstriyel yöntemde (AFB1: %0, AFB2: %0) gerçekleşmemiştir. Anahtar kelimeler: Yerfıstığı, yer fıstığı yağı, aflatoksin, ekstraksiyon