Osmanlı devri Kızıldeniz mimarisinde Sevakin örneği

Tez çalışmamızda Sudan'a bağlı Sevakin şehrindeki Osmanlı dönemi eserlerinin tanıtımı katalog bölümünde yapılmıştır. Bu şehirde Osmanlı eserlerine ait akademik çalışmanın az olması bizi bu yönde çalışmaya teşvik etmiştir. Tezimizde birinci bölümde Sevakin'in coğrafi konumu ve tarihçesi anlatılmıştır. İkinci bölümde, Araştırmacılar tarafından Kızıldeniz stilinin görüldüğü ve Türk kasaba örnekleri olarak belirtilen Cidde, Hudeyde, Masavva, Moha ve Yenbu gibi şehirlerde çeşitli yazılı ve görsel kaynaklardan istifade edilerek tespit edilebilen Osmanlı dönemi eserleri ve özellikleri kısaca yer almıştır. Üçüncü bölüm olan katalogda Sevakin'de inşa edilmiş 5 cami, 3 türbe, sur - kule ve kapılar, 1 vikale, 1 karakol, 1 kaymakamlık binası, 1 gümrük binası, 2 zaviye, 1 banka, 1 hastane, 1 sarnıç ile ev örnekleri tanıtılmıştır. Dördüncü bölümde değerlendirme yapılarak Kızıldeniz sahil şehirlerinde inşa edilmiş eserler üzerindeki mimari etkiler ve oluşum süreçleri karşılaştırılmıştır. Dini mimaride, Sevâkin'de, Doğu Afrika ve Kızıldeniz şehirlerinde mihraba paralel veya dik iki, üç veya dört sahınlı, düz dam şeklinde örtülü, açık avlulu camiler, erken dönem İslâm mimari özelliklerini göstermekle birlikte çok yüksek olmayan sekizgen minareleriyle, dendan süslemeleriyle, özgün taş minberleriyle hemen hemen bütün Kızıldeniz şehirlerinde benzer şekilde tekrar edilmişlerdir. Kubbeli türbelerde (Sevâkin ve Cidde'de) kare beden duvarlarının köşeleri üst seviyede pahlanmış ve dendanlarla sonuçlandırılmıştır. Bütün kubbeli türbelerde geçiş öğesi olarak tromp kullanılmıştır. Çalışmamız esnasında Sevakin'deki evlerin bir stilin örnekleri olduğu anlaşılmıştır. Bu eserlerin şans eseri Jean- Pierre Greenlaw tarafından çizimlerinin yapılarak belgelenmiş olması bu stilin varlığını günümüze taşımıştır. Kızıldeniz stili olarak adlandırılan bu mimari stil geç farkedildiği için ve bölgedeki Osmanlı dönemine ait eserlerle bağlantısının tespit edilebilmesi için Kızıldeniz sahil şehirleri hakkında genel bir araştırma yapılmıştır.