Osmanlı Düyûn-ı Umumiye İdaresi'nin kurumsal tarihi (1881-1914)

Bu tez, Düyun-ı Umumiyye İdaresi'ne odaklanarak, Osmanlı İmparatorluğu'nun on dokuzuncu yüzyılın sonlarındaki en çalkantılı ve sonuçta yıkıcı finansal süreçlerde nasıl yol aldığına dair orijinal ve kapsamlı bir çalışma sunmaktadır. Öncelikle, Düyun-ı Umumiyye öncesi bağlama odaklanarak, bu kurumun tahvil senedi sahipleri, yabancı devletler, Osmanlı bürokrasisi gibi aktörlerce nasıl kurulduğunu anlatarak kurumun çok katmanlı yapısını gözler önüne sermektedir. Tez, Düyun-ı Umumiyye İdaresi'nin bu yapısını iki kısım üzerinden anlatmaktadır. Öncelikle, Muharrem Kararnamesi öncesi döneme odaklanarak kurumun kuruluşuna giden yol anlatılmaktadır. Tezin ilk iki bölümünü oluşturan bu kısımda, Düyun-ı Umumiyye İdaresi'nin kuruluşunun dış güçlerin ya da finansal elitlerin tek yönlü bir dayatması şeklinde ya da tarihsel bir kaçınılmazlık sonucu değil çetin müzakeler ve iktidar mücadeleleri sonucunda olduğudur. Tez, daha sonra bu kurumun yapısına ve işleyişine odaklanarak, başlı başına uluslararası tahvil senedi sahiplerince idare edilen bir kurum olmaktan ziyade Osmanlı hükümet sistemi içine nasıl entegre edildiğini göstermektedir. Son olarak idarenin tuz tekeline odaklanarak, yine Düyun-ı Umumiyye İdaresi'nin yönetim imkânları ve bunun sınırları tartışılmaktadır.