Osmanlı'da kadının istihdam alanlarına etkin katılımı (XVI- XVIII.yüzyıl)

Hür, cariye, Müslime, gayrimüslime, şehirli, köylü, hatun, avrat, hanım, kadın gibi adlarla tavsif edilen, imparatorluk hüviyeti ile biçimsel bir benzerliği ihtiva eden nisvan dünyası, Osmanlı iktisadi hayatına bazen görünür, bazen sessiz ortaklar olarak katılmışlardır. Klasik dönem ekonomi paradigmasının değişmeden seyrettiği XVI-XVIII. yüzyıllarda kadın istihdamına dönük sınırlı politikaların izlendiği bir zeminde; kamusal alan, istihdam, maişet, mahremiyet ilişkisi çerçevesinde, kadınlar kendi tarihsel bağlamları içinde Osmanlı iktisadi yaşamına mal varlıkları, muhtelif gelir yöntemleri ve çalışarak etkin bir biçimde müdahil olmuşlardır. İktisadi tarihin inşasında tarihsel özneler olarak yer alan çalışan kadınların, deneyimlerine konulan bütün sınırlara rağmen haneden tarlaya, pazara, atölyeye uzanan özgül iktisadi gücü, ekonomide köklü değişikliklerin yaşandığı Sanayi Devrimi'ne kadar sürmüştür. Çalışmada, 1960'larda başlayan ve 1970 sonrası yapılan araştırmalar ile ortaya koyulan Osmanlı kadın tarih anlatısı, özellikle Osmanlı'da istihdam alanlarına etkin olarak katılan çalışan kadınlar konusu bağlamında yeni soru ve sorunlarla açılmaya ve genişletilmeye çalışılmıştır. Bu minvalde, kantitatif mahiyette yığılarak ilerleyen paradigmatize edilmiş bir tarihsel yaklaşım sorunu üzerinde durulmuştur. Çalışma, Osmanlı kadınını iktisadi özerklikten tamamen yoksun addeden veya Osmanlı kadınını tam iktisadi özerkliğe sahip özneler olarak tavsif eden anlatıların dikotomik çatışması arasında tarihi gerçeği tahrifata uğratmadan, kadına iktisadi bağlamda yerini teslim etme perspektifinde yapılmıştır.