Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin otizmden etkilenme dereceleri ile yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Bu araştırmanın amacı, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almış bireylerin otizmden etkilenme dereceleri ile yürütücü işlev düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Elde edilen veriler ışığında, OSB olan bireylerin yürütücü işlevlerde yaşadıkları zorlukların derecesini ve bu zorlukların otizmin semptom şiddeti ile nasıl ilişkilendiğini anlamak amaçlanmaktadır. Araştırmanın sonuçları, OSB olan bireylerin günlük yaşam becerilerini, akademik performanslarını ve sosyal uyumlarını artırmaya yönelik bireyselleştirilmiş eğitim ve müdahale programlarının geliştirilmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Bu araştırma, bağıntısal tarama modeli temel alınarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 4-12 yaş aralığında OSB tanısı almış bireyler oluşturmaktadır. Katılımcılar, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden, sağlık kuruluşlarından ve ilgili eğitim kurumlarından belirlenerek çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmada kullanılan istatistiksel analizler, SPSS 26.0 ve AMOS 24.0 programları aracılığıyla gerçekleştirilmiş ve verilerin normal dağılıma uygun olup olmadığını belirlemek için ön analizler yapılmıştır. Bu analizlerin ardından, değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla korelasyon analizleri, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çoklu regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulguları, yürütücü işlevlerin, otizm belirtilerinin farklı bileşenleri ile ilişkili olduğunu ve özellikle çalışan bellek kapasitesinin bu süreçlerde kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Sosyal etkileşim becerilerinin otizm belirtileri üzerindeki koruyucu etkisi, sosyal biliş ve yürütücü işlevler arasındaki etkileşimin önemini göstermektedir. Yaşın yürütücü işlev gelişimi üzerindeki etkisi, erken çocukluk döneminde yürütücü işlevleri destekleyici müdahalelerin önemini bir kez daha vurgulamaktadır.