Master'sOpen Access

Oto-kodlayıcı mimarisi kullanarak mermer yüzey anomali tespiti

2024
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Cemil Öz

Abstract (TR)

Mermer, yer kabuğundaki yüksek basınç ve ısı nedeniyle yapısal ve kimyasal dönüşümler geçiren kireçtaşından oluşan bir tür metamorfik kayadır. Mermer pürüzsüz bir dokuya sahiptir ve genellikle güzel desenler veya damarlar içerir. Taş, geldiği kayanın içerdiği minerallere bağlı olarak genellikle beyaz, gri, pembe ve yeşil gibi çeşitli renklerde olur. Mermer, sanat, mimari ve dekorasyon alanlarında oldukça değerli olmasını sağlayan benzersiz bir estetik ve zarafete sahiptir. Zeminler, duvarlar, heykeller, masalar ve tezgahlar dahil olmak üzere çeşitli uygulamalar için yaygın olarak kullanılmaktadır. Nispeten yüksek sertliği, aşınmaya karşı dirençli ve dayanıklı olmasını sağlar. Çeşitli uygulamalarda ve endüstrilerde kullanımı her yıl ilerledikçe, mermer kullanıcılarının sayısı, çeşitli bölgelerdeki eğilimlere ve ekonomik koşullara ve özel projelerle ilgili talebe bağlı olarak dalgalanmaya devam edecektir. Birçok tüketici mermeri güzel desenleri ve uzun ömürlü dayanıklılığı için satın aldığından, mermer fabrikalarındaki yüzey hatalarının izlenmesi ve mermerin kalitesinin korunması, tüketici güvenini artırmak için çok önemlidir. Ayrıca hatalı üretimden kaynaklanan sorunların erken önlenmesi, aksi takdirde oluşabilecek maddi kayıpların da önüne geçmektedir. Bu nedenle imalat sanayinde yüzey hatalarının tespit edilmesi çok önemlidir. Geleneksel yüzey hatası denetimi genellikle insanların görsel denetimini veya mikroskop gibi basit ekipmanların kullanımını içerir. Üretim bağlamında, çizikler, çatlaklar veya yüzey düzgünsüzlüğü gibi kusurları tespit etmek için operatörler tarafından manuel denetim hala yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu yöntemler etkili olabilmekle birlikte, zaman alıcı olma eğilimindedir, operatör uzmanlığına bağlıdır ve tutarlı bir doğruluk düzeyi sağlamayabilir. Otomatik kontrol sistemleri, yüzey kusurları denetiminin verimliliğini ve doğruluğunu artırmada ilerici bir çözüm haline gelmektedir. Otomatik kontrol sistemleri görüntü tanıma, yapay zeka ve makine görüşü gibi teknolojileri entegre ederek yüzey kusurlarını yüksek doğrulukla otomatik olarak tespit edebilir ve sınıflandırabilir. Bu da insan faktörüne olan bağımlılığı azaltır ve üretim ortamlarında verimliliği artırır. Daha önceki bazı çalışmalarda, Sonuç Ağırlıklandırma tabanlı Resnet Özellik Piramidi Ağı (SA-ROPA), Evrişimsel Sinir Ağı (CNN), Üretken Adversial Ağ (GAN), Segmentasyon tabanlı derin öğrenme yüzey kusurlarının tespitinde (malzeme veya diğer görevler) uygulanmıştır. Bu araştırmada, bir tür yapay sinir ağı Autoencoders mimarisi, Keras kütüphaneleri ve Python programlama dili kullanarak mermer yüzeylerindeki anormallikleri tespit etmeyi amaçlayan bir algoritma oluşturduk. Otomatik kodlayıcı, veri temsilini otomatik olarak öğrenen bir sinir ağı türüdür ve bu bağlamda normal verileri yüksek doğrulukla yeniden yapılandırmak için kullanılır. Model çok sayıda normal veri örneği gördüğünde, iyi bir yeniden yapılandırma üretebilir. Ayrıca otoenkoder modeli, modelin verileri ne kadar iyi yeniden yapılandırdığını ölçmek için bir kayıp fonksiyonu da kullanır. Model anormal verilerle karşılaştığında, kayıp fonksiyonu olağandışı verilerin yeniden yapılandırılmasındaki zorluk nedeniyle artma eğilimindedir. Daha sonra kayıp fonksiyonunun değeri kullanılarak bir eşik değeri belirlenebilir. Önceden tanımlanmış eşik değerini aşan bir kayıp değerine sahip veriler anormallik olarak kabul edilebilir. Bu, otomatik kodlayıcının normal verilere karşılık gelmeyen örüntüleri otomatik olarak tespit etmesini sağlar. Bu çalışmada iyi sonuçlar elde etmek için aynı veri kümesini kullanarak ancak farklı otoenkoder mimarisi modelleriyle ve farklı eşik değerleri alarak birkaç deneme yaptık. ilk modelde, kodlayıcı bölümünde MaxPooling2D kullanarak dört evrişim katmanı ve dört havuzlama katmanı ve ayrıca kod çözücü bölümünde UpSampling2D kullanarak dört evrişim katmanı ve dört havuzlama katmanı içeren bir otoenkoder mimarisi oluşturduk. Daha sonra oluşturulan modeli eğitmek için eğitim verisi olarak 300 görüntü verisi ve doğrulama verisi olarak 50 görüntü verisi sağlıyoruz. Ayrıca optimizer olarak Adam, 50 adet bacth boyutu ve kayıp fonksiyonu 'mean_squared_error' şeklinde hiper parametreler de kullanılmaktadır. daha sonra eğitilen model ile yeniden yapılandırma hatasının ortalama değerini ve giriş verilerinin standart sapma değerini bulmak için bir fonksiyon yapılır ve iki değer toplanır ve daha sonra anormallikleri tespit etmede bir parametre olarak eşik olarak kullanılır. Daha sonra ikinci model için kodlayıcı bölümünde MaxPooling2D fonksiyonunu kullanarak üç konvolüsyon katmanı ve üç havuzlama katmanı içeren bir otoenkoder mimarisi oluşturduk ve ayrıca kod çözücü bölümünde UpSampling2D fonksiyonunu kullanarak üç konvolüsyon katmanı ve üç havuzlama katmanı oluşturduk. Bundan sonra, eğitilen model ile anormallikleri tespit etmek için daha önce oluşturulan fonksiyonu parametre olarak kullanarak eşik değerini arıyoruz. Daha sonra üçüncü deneyde, ikinci deneydeki aynı modeli kullandık, yani kodlayıcı bölümünde üç konvolüsyon katmanı ve üç havuzlama katmanı ve kod çözücü katmanı için üç konvolüsyon katmanı ve üç havuzlama katmanı yaptık. Ancak bu deneyde eşik değerini doğrudan eğitilmiş modelin ortalama yeniden yapılandırma hata değerinden aldık ve anormallikleri tespit etmede bir parametre olarak kullandık. Parametreler elde edildikten sonra, veri kümesi sağlayıcı web sitelerinden birinden elde edilen "mermer yüzey anomali tespiti" veri kümesi kullanılarak mermer yüzeyindeki anomalileri tespit etmek için bir fonksiyon oluşturulmuştur. Elli adet normal mermer yüzey görüntüsü ve elli adet kusurlu (noktalar, eklemler, çatlaklar) mermer yüzey görüntüsü anormallik tespit fonksiyonunu test etmek için kullanılmıştır. İlk deney için doğruluk sonucu %74, ikinci deney için doğruluk sonucu %84 ve son olarak üçüncü deneyde sonuç %88'dir. Bu çalışmanın sonuçları arasında bu yöntemin anormallikleri tespit etmedeki etkinliği, otoenkoder mimarisinin diğer yöntemlere kıyasla avantajları ve bu bulguların çeşitli alanlardaki potansiyel pratik uygulamaları yer almaktadır. Otomatik kodlayıcının verileri yeniden yapılandırma yeteneğinden yararlanılarak, yeniden yapılandırılan sonuçlar orijinal verilerle karşılaştırılarak anormallik tespiti gerçekleştirilebilir. Bu yaklaşımın temel avantajı, sınıf etiketlerine ihtiyaç duymadan anormallik tespiti sorununu ele alma kabiliyetinde yatmaktadır.

Author

Dr. Muhammad Yahya Abdullah

How to Cite

Muhammad Yahya Abdullah (Yüksek Lisans Tezi). Oto-kodlayıcı mimarisi kullanarak mermer yüzey anomali tespiti, 2024, Sakarya University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Sakarya University