Otomotiv teknik tekstil tedarikinde tedarikçi seçimi ve bir uygulama

Teknik tekstil ürünleri; dayanıklılık, yüksek mukavemet, aşınma ve yıpranmaya karşı direnç, ısıya ve kimyasallara dayanıklılık, hafiflik, esneklik ve uzun ömürlülük gibi üstün performans ve fonksiyonel özellikleri sayesinde endüstriyel alanlarda sıklıkla kullanılır bir girdidir. Kullanım alanlarından biri otomotiv sanayidir. Otomotiv üretiminde teknik tekstiller; araç iç döşemeleri, ses ve ısı yalıtım keçeleri, kayışlar, halatlar, filtre elemanları, kompozit yapılar, fren balataları, fren hidrolik hatlarında kullanılan boru ve hortumlar ile emniyet kemeri ve hava yastığı gibi güvenlik unsurlarında, dekorasyon, izolasyon, filtreleme ve mekanik koruma işlevleri doğrultusunda yaygın olarak kullanılmaktadır. Otomotiv üretiminde kullanılan teknik tekstillerin güvenlik, kalite, konfor ve regülasyonlara uygunluk açısından yüksek sorumluluk gerektirmesi ve otomotiv sanayinin çok parçalı tedarik yapısı, otomotiv sanayinde teknik tekstil tedarikçilerini stratejik bir tedarik unsuru haline getirmekte ve bu tedarikçilerin seçim süreci, firmalar açısından kritik bir karar problemine dönüşmektedir. Bu önemli karar probleminin çözümü sistematik bir yaklaşımı gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, otomotiv teknik tekstil tedarikinde kullanılan seçim kriterlerini ortaya koymak ve bunların önem sırasını belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla Uzman Görüşü Yöntemi kullanılarak, Bursa'daki otomotiv yan sanayisinde yürütülen yarı yapılandırılmış mülakatlar aracılığıyla sektör uzmanlarının öncelik algısı modele yansıtılmış, önem sıraları belirlenmiştir. Firma temasları için İhracatçı Birlikleri'ne resmi başvuru yapılarak iletişim bilgileri temin edilmiştir. Kriterler frekans analizi ile daraltılmış, iki turlu Delphi ile konsensüs oluşturulmuş; nihai set Fiyatlandırma, Kalite Performansı, Teslimat Performansı, Tedarikçi Profili başlıklarında sınıflandırılmıştır. AHP ile ağırlıklandırma yapılarak tutarlılık oranları %10'un altında doğrulanmıştır. AHP yöntemi sayesinde, karar vericilerin değerlendirmeleri ikili karşılaştırmalar yoluyla matematiksel bir zemine oturtulmuş; uzmanların öznel yargıları tutarlılık analizi aracılığıyla denetlenmiştir. Model, bir vaka uygulamasında alternatif tedarikçileri sıralamak için kullanılmıştır. Sonuçta, nihai kriter seti sektöre özgü ihtiyaçları doğrudan yansıtan ve sahada uygulanabilir bir karar destek temeli sunmuştur. Bulgular, teknik tekstil tedarikinde yalnızca maliyet odaklı yaklaşımın yeterli olmadığı; Ürün Kalitesi, İnovasyon, Tam ve Zamanında Teslimat, Akredite Test Analiz Sunabilirliği, Maliyet Kırılımında Şeffaflık gibi kriterlerin de tedarikçi seçiminde belirleyici olduğunu göstermektedir. Geliştirilen model, sektöre özgü ihtiyaçları doğrudan yansıtan, saha uygulamalarında kullanılabilir bir karar destek çerçevesi sunmakta ve firmalara bütüncül, veri temelli bir seçim mekanizması önermektedir.